18. Yüzyıl İngiliz ve Amerikan Deistlerinde Din

Bu çalışma, 18. yüzyıl İngiliz ve Amerikan deist düşüncesinde din kavrayışının dayandığı felsefi ve tarihsel zeminleri ele almaktadır. Aydınlanma döneminde akıl merkezli düşüncenin güç kazanması din bağlamında Tanrı, vahiy, mucize ve ahlâk kavramlarının farklı biçimlerde değerlendirilmesine yol açmıştır. Bu kapsamda deist metinlerde dinin tanımı, sınırları ve işlevi farklı düşünürlerin yaklaşımları doğrultusunda değerlendirilmiştir. Çalışmada, İngiliz ve Amerikan deist düşünürlerin eserleri, ait oldukları düşünsel bağlamlar gözetilerek ele alınmıştır. Her iki gelenekte din anlayışının hangi kavramsal öncelikler etrafında şekillendiği üzerinde durulmuştur. İngiliz deist metinlerinde din daha çok eleştirel ve teorik bir çerçevede ele alınırken, Amerikan deist metinlerinde dinin bireysel ve toplumsal yaşamla ilişkisi ön plana çıkmaktadır. Bu durum deist düşünce içinde din anlayışının tek boyutlu bir yapıdan ziyade farklı yönelimler çerçevesinde ele alındığını göstermektedir.