19. Yüzyıl Konya'sında Nakşibendilik

Tasavvuf, kalbin mâsivâdan arındırılması ve kâmil insan olma yolu olarak tarif edilebilir. Tarikatların da bu faâliyetlerin icrâsı için tarihi süreç içerisinde ortaya çıkmış sosyal yapılar olduğu söylenebilir. İslam dünyâsında 14. asırda zuhûr eden tarikatlardan birisi Bahâeddin-i Nakşibend’e nispetle “Nakşibendiyye” diye isimlendirilen tarikattır. Osmanlı Devleti’nde Nakşibendiyye gerek devlet yöneticileri gerekse ulemâdan gördüğü rağbetle çabuk yayılma imkânı bulmuştur. Ancak Osmanlı’nın en etkin tarikatı haline gelmesi, 19. yüzyılda Hâlid-i Bağdâdi’ye nispetle Hâlidiyye diye adlandırılan Nakşibendi kolu ile olmuştur. Bu çalışma, 19. yüzyıl Konya’sında neşr-i ilm ve irfân ile hayat sürmüş olan Nakşi-Hâlidi şeyhi, Muhammed Bahâeddin el-Bozkıri’yi (ö. 1324/1906) ve Nakşiliğe dâir yazmış olduğu İkāzu’n-Nâimin ve Tenbihü’l-Mukallidin adlı eserini konu edinmektedir.