21. Yüzyılda Bir Kadın Müfessir

Tefsir ilmi, Kur’an-ı Kerim’in anlaşılması ve yorumlanmasına yönelik faaliyetler doğrultusunda tarihsel süreç içerisinde gelişmiş ve zenginleşmiştir. Kur’an-ı Kerim’de kadınlara önemli bir yer verilmesine ve Hz. Peygamber döneminde sahabî kadınların ilmî faaliyetlerde aktif biçimde bulunmasına rağmen, tefsir tarihinde kadın müfessirlerin yeterince tanınmadığı görülmektedir. Bu durum, kadınların tefsir alanındaki ilmî birikimlerinin ve katkılarının daha yakından incelenmesini gerekli kılmaktadır. Özellikle modern dönemde kaleme alınan tefsirler, kadın müfessirlerin Kur’an İlimleri’ne ilişkin yaklaşımlarını ortaya koyması bakımından önemli bir kaynak niteliğindedir. Çalışmada, 21. yüzyıl kadın müfessirlerinden Fevkıyye İbrahim eş-Şirbînî’nin Teysîru’t-Tefsîr adlı eserinde Kur’an İlimleri’nin ele alınış biçimi ve müellifin bu alandaki yaklaşımı incelenmektedir. Bu kapsamda sebeb-i nüzûl, nesh, mekkî-medenî, i‘rab, vücûh ve nezâir gibi temel Kur’an İlimleri ele alınmış; müellifin bu alanlardan yararlanma biçimi rivayet ve dirayet yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; eser baştan sona okunarak Kur’an İlimleri ile ilgili bölümler tespit edilmiş ve sistematik biçimde sınıflandırılmıştır. Elde edilen veriler ilgili literatür ışığında değerlendirilmiş, müellifin yaklaşımı metinden seçilen örnekler üzerinden açıklanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, Fevkıyye İbrahim eş-Şirbînî’nin Kur’an İlimleri’ne yaklaşımını ortaya koyarak kadın müfessirlerin tefsir alanındaki ilmî birikimlerinin değerlendirilmesine ve tefsir ilminin daha bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasına katkı sağlamaktadır.