27 Niviskaren Edebiyata Cihane

Ansiklopediyeke Kurdi ya bi Kurmanci heye tuneye ni­zanim!. Bawer nakim ku ansiklopediyeke Kurdi hebe, biser­de ji ansiklopediyeke klasikên cihanê ya wejeyi ku niviskarê bijarte hebe pê nizanim. Bi vê ramanê ketim riyeke xêrê, belê gelek ji dijwar li her santimekê kelemek, astengiyek û dijwariyek li pêş te be!. Di nav ewqas pirsê wejeyi yê dijwar de hêjaya ansiklopediyeke wejeya klasika cihanê bi Kurdi çi giringiya xwe bilez hebe!? Ne ji leziyê hineki ji meraqê dest pê kir, babet bû pirseke li ber deriyê min sekini, min ni­kari xwe şûnde bigrim, sedem ji bo rewşenbiri û ronakbiri kêm û zêde ew zanisti û agahdariya bo niviskarê Kurd nifşê nû yê dahatû re bingeheke zext û giring e! Mebest ji pêdiviyekê hat pêş, sal zeman di ser re derbas bûn iro berhemeka di destê we de hate holê. Ji bo pêdiviya en­tellektulê Kurd ango intelexentsiya Kurd ji van klasikên cihanê xeberdar û agahdar bin! Lewra me ewqas karê giring girte ser milê xwe. İro nifşê nû ne weki yên çel an pênci sali berê bê pişt in. Nifşê nû derfetê bi dest dixin bixwinin û bi zimanê cihanê bizanin, ji wan re xwendina klasikê cihanê ne pirsgirêk e. Ragihandinên nûjen wek internet bi saya wi google, wikipedia û pirtûkxanê online li ber destan e. Ji kesatiyê zirek û jêhati re fersendên mezin peyde bûne, bes bila armanc xebata netewperweri be. Ji me re ji ew derfet peyde bû komputer û in­ternet icad bûye. Ji bo min ewili klasikên cihanê bûn meraq daku wergerinim û jiyana niviskarên cihanê pêşkêşi raya gişti ya kurd bikim. Ev xebat bi mebesta niviskar û derdorên li ser kurdi xebatê dikin bibe alikar hatiye nivisandin. Ez hêvi dikim ev xebata min barê li ser pişta niviskarên kurd siviktir bike. Vê cilda destê (Guldesteyek ji edebiyata cihanê)wê de nêziki deh salên min girt. Min şev û roj karê vê xebata ansiklopedik kiriye. Jiyana min a taybet her berdewam bû. Min him karê xwe yê malê dikir him ji jiyana niviskarên edebiyata cihanê dinivisi. Wê wextê internet giring bû, lê erzan nebû û tomarkirin zêde wexta min digirt; dû re bijartina klasikên ji kijan welati, wê çend niviskar bin, xwendin û pejirandin û şirovekirina wan pir wext digirt. Min ji niviskarên Ewropayê dest pê kir, çend niviskarên Holandi, Almani, Swêdi û Fransi yên berhemên wan bûne klasik û navdar in yên sedsala çûyi û yên nûjen amade kirin. Min ji bo cilda yekem çend niviskarê ji welatê rojhilata navin ji tevli kir ku “Guldesteyek ji edebiyata” cihanê bibe berhemeke rengin û dewlemend. Loma du niviskarê navdar ji İranê, dudu yê İsrailê, yek ji Filistinê, yek ji Misrê û yek ji ji Lubnanê girt nava berhemê. Mebest ji hilbijartina van niviskaran ew li we­latê xwe û cihanê navdar in û pir têne xwendin, bûne klasikên cihanê. Demeke dirêj min ked da vê berhemê ger bi feyde li xwendekar, niviskar û rewşenbirên Kurd bike, ez ê kêfxweş bibim. Yusuf Kaynak/Lahey, 14ê Adarê, 2019