ABD’nin Dört Boyutlu Yeni Stratejisi

1776’da kurulan ABD, bir asırda Kuzey Amerika’da büyük bir devlet haline gelmiş ve Amerika kıtasının güçlü devleti olarak 1898 yılında Filipinler’i işgal ederek küresel bir aktör olarak ortaya çıkmıştı. Birinci ve İkinci Dünya savaşlarına sonradan girerek elde ettiği avantajları iyi kullanmış ve İngiltere’nin yerine 1945’ten sonra küresel bir güç olarak yerleşmişti. Sovyet Ruslarla rekabet dönemi yani Soğuk Savaş’ta ABD, Doğu Bloku’nu NATO, CENTO ve ASEAN teşkilatlarıyla çevreleyerek etkisizleştirmiş, rakip blokları parçalamış ve bir numaralı muharip güç olarak zafer elde etmişti. Tek kutuplu dönemde, küresel hegemonyasını takviye için CENTCOM, NORTCOM ve AFRICOM gibi müşterek muharip komutanlıklar da kuran ABD, dünyanın jandarması haline gelmişti. Bu süreçte istediğinde devletleri bile işgal eden ABD’ye ve tek kutuplu dünya sistemine tepkiler çığ gibi büyümüştü. ABD karşıtlarının desteğiyle iktisadi olarak küresel bir güç haline gelen Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC), 2013 yılında küresel bir güç haline gelme stratejisini kesinleştirmiş ve bunu Bir Kuşak Bir Yol olarak ilan etmişti: ÇHC’nin Dört Kademeli Stratejisi: 1-Güçlü Disiplinli/Totaliter Merkezi Yönetim, 2-Etrafıyla Entegrasyon, 3-Dünyayla İktisadi İşbirliği, 4- Bir Kuşak Bir Yol Projesi Vasıtasıyla Küresel Nüfuz ve Hâkimiyet. ÇHC’nin küresel aktör olma girişimlerini kavradıktan sonra, ABD’nin faaliyetlerini ve verdiği delilleri değerlendirdiğimizde, ABD’nin Dört Boyutlu Yeni Strateji’yi uygulamaya koyduğunu tespit etmekteyiz. Bunlar; Merkezi Alanı Tanzim, Kilitmekânları Kontrol, Muharip Devletler Oluşturma ve ÇHC’ni Tahrip’tir.