Akşemseddin Kitabı

Akşemseddin Kitabı adlı bu çalışmada büyük Hak ârifi ve âşıkı, İstanbul’un manevi fâtihi Akşemseddin Mehemmed bin Hamza’nın hayatıyla ilgili olarak kaleme alınan menâkıbnâmeler, kronikler, seyâhatnâmeler ve hatıralar bir araya getirilmiştir. Hiç şüphesiz İstanbul’un fethiyle Akşemseddin Hazretleri’nin ricalullah içinde ulaştığı makam arasında manevi bir münasebet vardır. Bir başka ifadeyle Fatih bedeni ise Akşeyh Hazretleri de İstanbul’un rûhudur. Hazret-i Şeyh’in hayatına dair kaleme alınan ilk menâkıbnâme 16. asrın başlarında Hüseyin Enisi’ye aittir. Bu eser kendinden sonraki yazılanlara da kaynaklık etmiştir. Akşems, Fâtih dönemi sûfilerindendir. Onun en önemli vasıflarından biri himmeti âli bir zât postu, bir mürşid-i hakiki oluşudur. Bundandır ki “Kostantiniye” Akşemseddin Hazretleri zamanında ve onun nefes-i kudsiyesiyle “İslambol” hâline gelmiştir. O, feth-i mübinin himmet merciidir. Tabiatıyla şeyhin bu vasfı, tabipliğini örtmüştür. Evet Hz. Şey aslında devrinin önemli bir tabibidir. Bu mânâda Akşeyh hastalara tabip, âşıklara habiptir. Akşemseddin Kitabı adını taşıyan eserde bu büyük ârifle alâkalı on iki metne yer verilmiştir. Söz konusu anlatılar Hüseyin Enisi, Lâmii Çelebi, Taşköprülüzâde, Hoca Sadeddin, Evliyâ Çelebi, Amasyalı Ali, Yazarı Mechûl, İbrâhim Hâs, Abdürrezzâk, Enfi Hasan, Hüseyin Vassâf gibi kişilere aittir. Akşemseddin, Hacı Bayram-ı Veli’nin “âkıbet nûr olursun, seni kabrinde bulamazlar!” iltifatına mazhar olan ölümsüzlerden ve yine Hacı Bayram-ı Veli’nin gönül çocuklarından biridir. Evet o öyle büyük bir gönüldü ki ele avuca sığmayan genç pâdişâh Fâtih Sultan Mehemmed Han, feth-i mübinde onun himmetine yaslandı. Fâtih’in İstanbul’a sığmayan gönlü, onun çadırına, onun avucuna, onun gönlüne sığdı. Akşems olmasa idi “beşikteki Mehmed” olmazdı. Beşikteki Mehmed olmasa idi İstanbul olmazdı vesselâm!