Ali Kemal: Bir Muhalifin Hikâyesi

Bir “vatan haini” mi yoksa çağının siyasal çalkantıları içinde yanılgılarıyla savrulmuş bir aydın mı? Ali Kemal, Türk yakın tarihinin en tartışmalı ve en çok hüküm verilmiş şahsiyetlerinden biridir. Milli Mücadele karşısındaki sert tutumu, onun gazeteciliğini, edebi çalışmalarını ve fikir dünyasını uzun yıllar gölgede bırakmıştır. Oysa Ali Kemal yalnızca siyasi bir muhalif değil; daha lise yıllarında dergi çıkaran, Jön Türk hareketinin ilk dönemlerinde yer alan, İkdam, Sabah, Peyam ve Peyam-ı Sabah gibi dönemin etkili gazetelerinde kalem oynatan; şiir, roman, hikâye, tarih ve siyasi inceleme alanlarında eserler veren üretken bir gazeteci ve yazardır. Bu kitap, Ali Kemal’i ne aklamak ne de mahkûm etmek amacı taşır. Asıl amaç, onu kendi döneminin siyasi, sosyal ve kültürel şartları içinde anlamaya çalışmaktır. İttihat ve Terakki ile yaşadığı çatışmalar, Avrupa ve Mısır yılları, gazeteciliği, edebi faaliyetleri, II. Meşrutiyet sonrasındaki muhalif kimliği ve nihayet Mütareke döneminde Milli Mücadele’ye karşı aldığı tutum, dönemin kaynakları ve arşiv belgeleri ışığında yeniden ele alınmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Ali Kemal’in gazete ve mecmualarda yayımlanan yazıları, kitapları ve çeşitli müstear adlarla kaleme aldığı metinleri titiz bir bibliyografik araştırmayla kronolojik olarak ortaya konulmaktadır. Bu kitap, Ali Kemal’i çok yönlü olarak ele alan ve onu devri içinde değerlendiren bir çalışmadır. Okuyucuyu da aynı zamanda Ali Kemal’e ve dönemin tarihine yeniden bakmaya davet ediyor.