Alimlerin Gözdesi Bir Tarikat Zeyniyye

Zeynilik üzerine yapılmış geniş çaptaki ilk çalışma olan bu kitabın konusu, XV. yüzyılda ortaya çıkışının ardından halkla birlikte âlimlerin de dikkatini çekmeyi başarmış bir tarikattır. Herat şehrinden Horasan, Anadolu, Rumeli, Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Hindistan’a yayılan bu ekole Horasan’da Ali Şir Nevâi, Mısır’da İbni’l-hümâm, Abdülvahhab Şârâni, Kuşâşi, Kûrâni, Anadolu’da Molla Fenâri, Sinan Paşa, Molla Lütfi, Zenbilli Ali Efendi gibi pek çok üst düzey âlimin bağlandığı; sultanlar, sadrazamlar ve vezirler başta olmak üzere birçok devlet erkânının intisap ettiği görülmektedir. Şeriat-tarikat-hakikat birlikteliğine önem verilmesi, bu ekolü dönemin âlimlerinin gözdesi durumuna getirmiştir. Zira bâtın ilminin yanı sıra şeriat ilimleri de denilen zâhir ilimlerini tahsil eden Zeyniyye şeyhleri, öncelikle kendi bünyelerinde oluşturdukları zâhir-bâtın dengesini tarikatın temel prensiplerinden biri olarak öne çıkarmışlar, böylece tekkelerini halk için olduğu kadar âlimler ve yöneticiler için de birer cazibe merkezi hâline getirmeyi başarmışlardır. Böyle farklı kesimler üzerinde etkili olan bir tarikatın bir kitap çalışmasıyla gün yüzüne çıkarılmış olması tasavvuf için olduğu kadar ilmiye ve siyaset târihleri için de önemli katkılar sağlayacaktır.