Alman Katastrofu

Friedrich Meinecke’nin 1946’da yayınlanan Alman Katastrofu adlı kitabı; onun uzun yaşam serüveninin sonunda, seksen dört yaşının birikimiyle kaleme alınmış bir bilanço defteri olarak görülebilir. Ancak bu bilanço, Hitler rejiminin yükselişini açıklayan sıradan bir savaş sonrası “mezar kitabesi” ya da gecikmiş bir Nazizm eleştirisi gibi okunamaz. Kitabın çıkış noktasını oluşturan sorusu, siyasi tarih literatürünün bir adamın hikâyesi etrafında anlatmayı çok sevdiği “Hitler nasıl iktidara geldi?” sorusundan daha sofistikedir. Soru; Almanya’nın hangi tarihsel koşulların yönlendirmesiyle, hangi siyasi alışkanlıklarla, hangi kültürel yanılsamalarla ve hangi zihinsel manipülasyonlarla böyle bir felakete sürüklendiğidir. Bu nedenle Alman Katastrofu, Nazi yönetiminin tarihini yazmaktan fazlasıdır. Satır araları zengin detaylarla dolu bu kısa kitap; Almanların kendilerine dönük inançlarının, özellikle de devlet, kültür, tarih ve ahlak arasındaki uzlaşının çöküşüne dair incelikli bir muhasebedir.