Anacalypsis

‘Perde kaldırıldığında, bütün dinlerin altında tek bir damarın aktığı görülür.’1833’te Godfrey Higgins, yirmi yılını verdiği iki cildi tamamladığında yalnız iki yüz nüsha bastırdı. Çağının kaldıramayacağı bir soruyu sormuştu: İnsanlık her yerde aynı hikâyeyi neden başka başka adlarla anlatıyor?Bakire ile çocuk motifi Mısır’da, Hindistan’da ve Filistin’de neden aynı biçimde yaşar? Çarmıha gerilen kurtarıcı niçin Kristna’da, Attis’te, Osiris’te de vardır? Yedi göğü, on iki burcu, kırk günlük çileyi birbirinden uzak halklar nasıl aynı ciddiyetle sayar? Tufan, nasın ciddiyetle soradr? Tufan, neredeyse her eski milletin hatırasında aynı sularla gelip geçerse, onu tek bir kitaba sığdırmak mümkün müdür?Anacalypsis — ‘perdenin kaldırılması’ — kadim dillerin akrabalığını, harflerin gök düzenine bağlanışını, Kabala’nın taşma öğretisini, güneş kültürünün evrenselliğini, Hermes’ten Druidlere, Eseniler’den Sufilere uzanan yer altı damarını takip eder. Higgins’in elinde tarih tarih kuru bir kronoloji değildir; bir çağ kapanırken başka bir adla geri dönen kutsal işaretlerin haritasıdır.Bu kitap hiçbir dini küçültmek için değil, hepsinin altında akan sessiz ırmağı göstermek için yazıldı. İki Etiyopya, kayıp kabileler, astronomik çağlar, kadim üçlükler, lekesiz doğumlar, ezeli tufan ve gelecekteki kurtarıcı beklentisi — hepsi aynı eski harita üzerinde yeniden görünür hale gelir.Perde kalktığında karşımıza çıkan, bir milletin değil, insanlığın ortak hafızasıdır.En kadim soru hâlâ aynıdır: bir olan, çok olanı nasıl doğurdu?