Arpaçay Nağılları

Kars ve Arpaçay masallarına uzaktan bakıldığında masala benzerler ama masal değildirler. Arpaçay masallarının içyapısına ve kuruluşuna bakıldığında bu masallarda Kuran’da yer alan surelerin masal formunda halk diliyle anlatıldığı görülür. Kars’ın Göle ilçesinin Yeleçli Köyünden 1977 de saha araştırmalarımız sırasında derlediğimiz Üş Gardaş masalında <Kuran’da Yusuf Suresinde yer alan ayette görüldüğü gibi büyük kardeşlerin en küçük kardeş olan Yusuf’u kuyuda bırakır ve ağzını büyük taşlarla kapatırlar. Bu hareket başta “doğma” kardeşliğe olduğu kadar insan varlığına karşı da işlenmiş büyük bir ihanet ve suçtur. Kuran’da 12 sure olan Yusuf Suresinin 17.ci ayetinde yer alan bu olay Arpaçay masallarında da yer alır İslamiyet’in kabulünden sonra ortaya çıktığına inandığımız Arpaçay masallarının çoğu Kuran’da anlatılanlarla benzerlikler gösterir. Yusuf Suresinde Yusuf’un gömleği getirilir, hasretten ve kederden gözlerini kaybetmiş olan babası Yakub’un gözlerine sürünce gözleri açılır. Konu ile ilgili olay Kuran’da şöyle kaydedilir: Bu gömleğim götürün de babamın yüzüne koyun ki, gözleri açılsın ve bütün ailenizi bana getirin (12.Yusuf Suresi, 93. Ayet) Masallarımızda yer alan Türk kültürüne has sembollere bile şüpheyle yaklaşan bilim adamlarımız da var. Onlar üzerinde titizlikle çalıştığımız bazı sembol ve masal kurgularının “evrensel” olduğunu savunmakta ve bu sembollere Afrika’da da rastlanabileceğini iddia etmekte ve zora girmekten kaçınmaktadırlar. Oysa Erich Fisher bu tür bilim adamlarıyla aynı görüşte olmadığını “Evrensellik sembolü, illaki dünyanın her tarafında her ülkenin kültüründe yer alacaktır olacaktır diye bir kural yoktur” sözleriyle dile getirmektedir.