Avarifü’l-Maarif - Tasavvufun Esasları (2 Cilt)

Hicri dördüncü yüzyıldan itibaren İslâm coğrafyasının hemen tamamında yaygınlık kazanan tasavvuf düşüncesi ve sûfi yaşama biçimi, yine bu dönemde çeşitli eleştirilere hedef olmuştur. Bu bağlamda; sûfiliğin şeriata uygunluğunu göstermek, tasavvufun esas mâhiyetini ortaya koymak ve Rasûlullah ile Ashâb-ı Kirâm’ın yolunu takip eden hakiki sûfiler ile eleştirilere hedef olan düşünce ve yaşama biçimlerini tefrik etmek gayesiyle büyük sûfiler tarafından çeşitli eserler te’lif edilmeye başlanmıştır. Sühreverdi’nin Sünni tasavvuf anlayışını yaymak ve sistemleştirmek üzere te’lif ettiği ve en önemli eseri kabul edilen ʿAvârifü’l-maʿârif, bu çabanın ilk ve en etkili örneklerindendir. Sühreverdi’ye göre; yanlış yoldaki sûfi kisveliler, selefin yolunu bilmeyen kimselerin kalblerine sû-i zan tohumları ekmiş ve neredeyse “sûfilerin işlerinin merasimden ibaret bulunduğu” görüşü yaygınlaşmıştır. Bu tür yanlış fikirlerin yayılması, sûfilerin ve yollarının gereği gibi tanınmaması ʿAvârif’in esas te’lif sebebidir. Sühreverdi, seyrüsülûk konusunda Ehl-i sünnet mutasavvıflarının görüşlerini bir araya getirmiş, bunları Kur’ân âyetleri ve hadis rivâyetleriyle te’yid etmiştir. Sühreverdi’nin bu büyük eseri yazıldığı dönemden itibâren tasavvuf ve tekke muhitleri ile dergâhlarda sistematik olarak okutulan bir ders kitabı hâline gelmiştir. Tasavvuf düşüncesi ve sûfiliğin İslâm tarihi boyunca eleştirilere konu olan yönlerinden arındırılması ve esas mâhiyetinin ortaya konulmasında öncü bir rol oynamış ʿAvârifü’l-maʿârif’i İrfan Gündüz ve Hasan Kâmil Yılmaz yayına hazırlamıştır.