Baci'nin Kıyas Anlayışı

Kur’ân-ı Kerim’de her şeyin bir beyanı bulunsa da söz konusu beyan -cüzi bazı meseleler dışında- umumi esaslar ve genel kaideler niteliğinde olup tafsili değildir. Sünnet ise genel nitelikli nasların taalluk ettiği hükümleri tafsili bir şekilde ortaya koymuştur. İslam âlimleri nass veya icmâ ile sabit olan hükümlerin illetinden hareketle hükmü nass ve icmâ’da bulunmayan meseleleri çözüme kavuşturmak için kıyasa başvurmuşlardır. Ancak âlimler kıyas yöntemiyle meselelerin hükümlere bağlanması esnasında oluşabilecek keyfiliğin ve aşırılığın önüne geçmek için fıkıh usûlü bünyesinde kıyasın kuramsal/teorik çerçevesini belirlemeye çalışmışlardır. Endülüs Mâliki fakihlerinin önde gelen isimlerinden olan ve mütekellim, muhaddis, müfessir, edib ve şair kimliğiyle tanınan Bâci de bu gayeyle başta kıyasın tanımı, hücciyyeti, deliller hiyerarşisindeki yeri, fonksiyonu, kapsamı, türleri, şartları ve neyin illet olabileceği gibi kıyasa dair konuların tamamını incelemeye tabi tutmuş ve kıyasın sınırlarını belirlemeye gayret etmiştir.