Bahâilik Hareketi

Bahâilik, 19. yüzyılda İran’da Kaçar İmparatorluğu’nun siyasi, sosyal, toplumsal, düşünsel ve iktisadi koşulları içerisinde ortaya çıkmış dini bir harekettir. İran’da hâkim olan Şiiliğin inanç ve uygulamalarından hareketle ortaya çıkan Bahâilik, sonraki süreçte müstakil bir din iddiasıyla kitlesel bir güce ulaşmıştır. Gelişimini Osmanlı coğrafyasında tamamlayan Bahâilik hareketinin günümüzde milyonlarla ifade edilen müntesibi bulunmaktadır. Bahâiler, BM tarafından da tanınmış bir inanç topluluğu olarak kabul edilmektedir. Bu eserde, Bâbi hareketinin Bahâiliğe evirilip “yeni bir din” iddiasına dönüştüğü tarihsel süreç İran’dan başlayarak hareketin Bağdat, İstanbul, Edirne, Kıbrıs ile Akka’daki faaliyetleri ve sürgün yılları Osmanlı Arşiv Belgeleri esas alınarak incelenmiştir. Bahâilik hareketinin Jön Türk üyeleri, İttihat Terakki Cemiyeti, misyonerler ve konsolosluklarla yakın ilişkileri mercek altına alınmıştır. Ayrıca Filistin’deki arazilerin Bahâilerin eliyle Yahudilere satıldığı iddiaları, İran’daki reform hareketlerine etkileri, Osmanlı’da II. Meşrutiyet sonrasında ilan edilen genel af ile serbest kalan Bahâilerin, Amerika’daki faaliyetleri ve bunun Osmanlı diplomasisine yansımaları ele alınmıştır. Son olarak, Bahâilerin I. Dünya Savaşı sırasında Filistin’de İngiltere ile olan yakın ilişkilerine ve ittifaklarına odaklanılmıştır.