Baki Kitabı

Klasik Türk şiirinin estetik anlayışını en iyi yansıtan şairlerin başında gelen Bâki, şiirlerindeki şekil mükemmelliği, söyleyiş tarzı, âşık ve rint gözü ile hayata ve eşyaya bakışı, çok katmanlı ve ahenkli dili, çok sesli mısraları, titiz kelime seçiminin sonucu olarak mısralar arasında kurduğu yatay ve dikey söz/anlam ilişkileri; dil göstergelerini ses, sözcük ve söz grubu özelinde çoklu okumaya uygun kılmaktaki başarısı gibi yönlerden edebiyatımızın önde gelen şahsiyetlerinden biridir. Onun şiiri aynı zamanda sosyal, kültürel, tarihi ve filolojik bir arkeoloji faaliyeti olan metinler şerhi sahasının da bitmez tükenmez bir hazinesi durumundadır. Şuara tezkirelerinde, divanlarda ve şiir mecmualarında kendisinden “sultânu’ş-şu‘arâ” olarak saygı ile bahsedilen Bâki hakkında şimdiye kadar birçok bilimsel kitap, makale ve tez kaleme alınmıştır. Bunlardan bilhassa şairin hayatı, edebi şahsiyeti ve bazı şiirlerinin açıklaması şeklinde hazırlanan çalışmalarda, birbirinin tekrarı mahiyetinde bilgiler verilmiştir. Bâki’yi her yönü ile anlatan, “edebiyat tarihimizin kaşıkçı elması” diye nitelenen Divan’ındaki şiirleri kültürel, tarihi, dini, felsefi ve sosyolojik açılardan ele alıp analitik incelemelere konu edinen kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu kitap böyle bir eksikliği gidermek, klasik şiirin büyük üstadı Bâki’yi farklı yönleriyle ele almak, şaire dair bazı eksik ve(ya) hatalı değerlendirmeleri düzeltmeye çalışmak ve yeni şeyler söyleyebilmek amacıyla hazırlandı. Bâki Kitabı, akademik hayatlarında Bâki’ye dair önemli çalışmaları bulunan Muhammet Nur Doğan, Cafer Mum, Hasan Kaplan, Furkan Öztürk, Halil Sercan Koşik, Songül Aydın Yağcıoğlu, Esma Şahin Öztaş, Bülent Kaya, Melis Taner ve Abdullah Karaarslan’ın yazılarıyla ortaya çıktı. Bâki Kitabı’nda makalesi bulunan bilim insanlarının altısının doktora, ikisinin yüksek lisans tezi Bâki ve(ya) şiiri hakkındadır. Bu isimlerin şair ile ilgili yayımlanmış/basılı kitap adedi altı, makale dâhil toplam yayın sayısı ise otuz dörttür. Hâlen ülkemizin değişik üniversitelerinde görev yapan bu yazarlar, edebiyat tarihimizin en önemli şahsiyetlerinden biri olan Bâki’nin âlim, şair, münşi kimliğini; şairin şiirlerini ve Divan’ını değişik açılardan ele almışlar; edebiyat sevdalılarına, daha önce hiçbir yerde yayımlanmayan ve on bilimsel makaleden oluşan bu kalıcı eseri kazandırmanın güzelliğini paylaşmışlardır. Entelektüel hayatımızın vazgeçilmez kaynağı olan klasik Türk edebiyatı sahasına ve bu sahanın sevdalılarına böyle bir çalışmayı sunarken; başta Bâki olmak üzere, dil ve kültürümüze hayat veren İsa nefesli bütün şair ve yazarlarımız ile bu sahanın rahmete kavuşmuş bilim insanlarının aziz hatıralarını saygı ile yâd ediyoruz. Prof. Dr. Muhammet Nur Doğan Kitapta yer alan makaleler: Klasik Türk Edebiyatının Aktüelinde Bâki Doç. Dr. Hasan Kaplan Yetenekli Bir Şair ve Hırslı Bir Âlim-Bürokrat: Bâki’nin Profesyonel Kariyeri ve Sosyal Ağı Abdullah Karaarslan Bir Münşi Olarak Bâki Doç. Dr. H. Sercan Koşik Bir Metin Arkeolojisi Örneği: Bâki’nin Hazan Gazeli Şerhi Prof. Dr. Muhammet Nur Doğan Bâki’nin Şiirlerinin Anlam Dünyasından Kesitler Dr. Öğr. Üyesi Esma Şahin Öztaş Bâki’nin Şiirinde Bir Lafz-ı Muğlak: Rind Prof. Dr. Cafer Mum Bâki’nin Kendi Şiiri ve Şairliğine Dair Görüşleri Doç. Dr. Songül Aydın Yağcıoğlu Bâki Divanı’nda Leff ü Neşr Sanatının Beytin Kurgusundaki Yeri ve Üslupla İlişkisi Dr. Öğr. Üyesi Bülent Kaya Resimli Bâki Divanları Dr. Öğr. Üyesi Melis Taner Bâki Divanı’nın Eleştirel Neşirleri ve Yeni Bir Neşrin Gerekliliği Üzerine Doç. Dr. Furkan Öztürk