Bilişsel-Davranış Psikolojisi

Bu kitap, psikoterapinin en etkili ve yaygın biçimlerinden biri olan bilişsel davranışçı terapi (BDT) üzerine derinlemesine bir giriş ve rehber sunmaktadır. Eser, BDT’nin tarihsel kökenlerinden başlayarak, Aaron T. Beck’in öncül ettiği bilişsel terapiler, Albert Ellis’in geliştirdiği akılcı duygusal davranış terapisi ve günümüzdeki en son yeniliklere kadar psikoterapinin bu önemli dalının evrimini kapsamlı bir şekilde ele alır. Kitapta bilişsel danışmanlık teorileri, kişisel ve kültürel farklılıkların ışığında incelenirken, teorik yaklaşımların yanı sıra pratik uygulamalar ve vaka çalışmalarına da geniş yer verilir. Birinci bölüm, bilişsel terapinin temel prensiplerini ve metodolojisini detaylı bir şekilde açıklar. Beck’in yöntemleri, kişiler arası teoriler ve şema kavramları ile zenginleştirilerek modern psikoterapi pratiğine nasıl entegre edildiği tartışılır. İkinci bölümde, BDT’nin temel kavramları detaylandırılmış, insan ve kişilik anlayışı, bilişsel şemalar, otomatik düşünceler ve davranışçı kurallar gibi konular üzerinde durulur. Ayrıca, işbirlikçi empirizm, Sokratik diyalog ve diğer bilişsel tekniklerin terapötik süreçte nasıl kullanıldığına dair yönlendirmeler sunulur. Üçüncü bölüm, stres, yaygın anksiyete, panik bozukluk gibi spesifik psikolojik durumlarla başa çıkma stratejilerini ele alır. Stresin tanımı, modelleri ve yönetim teknikleri ile birlikte, bilişsel-davranışçı yaklaşımların bu durumları nasıl ele aldığı ve müdahale yöntemleri detaylı bir şekilde incelenir. Dördüncü bölüm ise, EMDR gibi yenilikçi tekniklerin teorik temellerini ve pratiğe uygulanışını, imgelere dayalı çalışmalar ve terapötik araçlar olarak kullanımlarını detaylandırır. Kitap, akademik araştırmacılara, psikoterapi uygulayıcılarına, psikoloji öğrencilerine ve bilişsel davranışçı yaklaşımlar hakkında bilgi edinmek isteyen herkese hitap eder. Her bölüm, konunun derinlemesine anlaşılmasını sağlamak için teorik açıklamalar, pratik öneriler, vaka örnekleri ve alıştırmalar içerir. Bu kapsamlı yapı, okuyucuların BDT’nin temellerini, uygulamalarını ve faydalarını kavramalarını sağlar, aynı zamanda bu alanda kendilerini geliştirmelerine olanak tanır. GİRİŞ Teorinin Geçmişi ve Gelişimi İlgili Araştırmalar BÖLÜM 1 BİLİŞSEL DANIŞMADA BECK VE SONRASI BİLİŞSEL DANIŞMADAKİ GELİŞMELER Beck’in Bilişsel Danışması Bilişsel Danışmanın İlkeleri Bilişsel Formülasyon: (Formu) Kişiler Arası Teori Işığında Bir Bilişsel Terapi Önerisi (J.D. Safran) Bilişsel Kişilerarası Yaklaşımda Şema Kavramı Şemalar ve Gerçek Dünya Bilgilerinin Edinimi Ekolojik Yaklaşım Ben-Başkaları Etkileşimlerinin Görünümü Kişilerarası Yaklaşımın Sürdürülmesi Bilişsel Kişilerarası Döngü Bilişsel Kişilerarası Döngünün Değerlendirilmesi Fonksiyonel Olmayan Şemaların Yıkılması Duygularla Çalışmak Terapötik Birliğin Kırılması Direncin Çözülümü Kişilerarası Şemalar Ölçeği Akılcı Duygusal-Davranış Terapısındeki Gelişmeler (Albert Ellis) Bilişsel Analitik Danışma Tarihçesi ve Son Gelişmeler BÖLÜM 2 BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMDA TEMEL KAVRAMLAR İnsan ve Kişilik Görüşü Anahtar Kavramlar Genel Teknikler Bilişsel Teknikler Bilişsel Davranışçı Danışmada Kullanılan Diğer Teknikler Risk Alma ve Utancın Üzerine Gitme Alıştırmaları Ev Ödevleri BÖLÜM 3 BİLİŞSEL – DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMDA STRES VE STRES İLE BAŞA ÇIKMA Stresin Tanımı Stres Modelleri Stresle Başa Çıkma Stres Yönetimi Stres ve Stres Yönetimi İle İlgili Yayınlar Yaygın Anksiyete ve Panik Bozukluklarında Bilişsel-Davranışçı Danışmalar Anksiyete Bozuklukları Yaygın Anksiyete Bozukluğu Bilişsel-Davranışçı Danışma Teknikleri Panik Bozukluğunun Bilişsel-Davranışçı Yaklaşımla Danışması Panik Bozukluğunun Grupla Bilişsel-Davranışçı Yaklaşımla Danışması Yaygın Anksiyete Bozukluğunun Danışmasınde Bilişsel-Davranışsal Danışma, Diazepam ve Placebonun Etkinliğinin Karşılaştırılması Davranış Danışmasının ve Bilişsel-Davranışçı Danışmanın Yaygın Anksiyete Bozukluğunun Danışmasındaki Etkilerinin İncelenmesi Yönlendirmeyen Danışma, Gevşeme Egzersizleri ve Bilişsel Davranışçı Danışmanın Yaygın Anksiyete Bozukluğunun Danışmasındaki Etkilerinin Karşılaştırılması Bilişsel Davranışçı Danışmalarda Öfke Kontrolü Bilişsel – Davranışcı Yaklaşımda Yas Tutma (Mourning) Çözümlenmesi Yas Tutma Davranışındaki Psikolojik Dinamikler Yas Tutma Tipolojisi Beklenen ve Beklenmeyen Kayıplar Varoluşsal Yas Tutma Tepkisel Yas Tutma Yas Tutma Aşamaları (Süreci) Yas Tutma İle İlgili Yapılan Çalışmalar Bilişsel Davranışta Sosyal Fobi Çözümlemesi Sosyal Fobinin Bilişsel-Davranışcı Tedavisi Maruz Bırakma Tekniği Sosyal Beceri Eğitimi Ek Davranışsal Teknikler Sosyal Fobik Ergenler İçin Bilişsel-Davranışçı Grup Danışması BÖLÜM 4 BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMDA KULLANILAN YENİ TEKNİKLER İmgeleme Teknikleri İmgelem (Imagery) İmgeleri Tanıma (Identifying Images) İmgelere İlişkin Olarak Danışanı Eğitmek Spontan İmgelere Tepki verme (Responding to Spontaneous Images) Terapötik Bir Araç Olarak İmgeleri Harekete Geçirme (Inducing Imagery As A Therapeutic Tool) İmgelem Tekniklerinin Danışma Amaçlı Kullanımıyla İlgili Araştırma Bulguları EMDR Danışma Yaklaşımı İle İlgili Teoriler ve EMDR Modeli EMDR Danışmasının Sekiz Aşaması KAYNAKLAR