Binbir Gece Masalları 4

Bilge kadın Şehrazat’ın evlendiği kadınları öldürmekle uğradığı ihanetin travmasını aşabileceğini zanneden hükümdarı arklı insan hikâyeleriyle ‘terbiye ettiği’ hikâyelerden oluşan Binbir Gece Masalları kadim bilgeliğin en önemli metinlerinden birisidir. Bir kadının hükümdara öfkeyi aşmanın yolunu bilgelikte göstermesi, intikam tutkusuyla daralmış aklını insanlık tecrübesiyle büyütmesi edebiyat tarihinin müstesna örneklerini ortaya çıkartmıştır. Eserde anlatılanlar, modern tabirle “masal” olarak görünse bile, gerçekte önemli bir kısmı aşanmış veya yaşanması mümkün saray hikâyeleri, sıradan insanın günlük yaşamının farklı yönlerini sergileyen hikâyelerdir. Bu yönüyle kitap çok önemli bir olguyu fark etmemizi amaçlıyor: Mümkün dünya içinde her şey ihtimal dâhilindedir, hiçbir şey imkân sınırlarını aşarak zorunlu veya imkânsız olmaz. Mümkün fakat ölümlü dünyada her şey ihtimal dâhilindeyse, insan iyi veya kötü her şeyle karşılaşabilir, ne sürekli iyilikler ne sürekli kötülükler vardır. Umudu ve korkuyu birlikte hissetmeyi sağlayan şey tam olarak budur. Hikâyelerde cinler, periler, sıra dışı hadiseler yer aldığı gibi yoksul bir mahalledeki günlük yaşam, sıradan insanların hâlleri, beklentileri, korkuları, umutları maharetle anlatılır. Hükümdar bir anda tacını yitirir, başka biri bir anda zenginliğe kavuşur, ihanetler yaşanır, kavuşmalar, ayrılıklar, kısaca hayatta ne oluyorsa hikâyelerde bunlar yer alır. Eserin modern dünya edebiyatının oluşumunda ciddi etkisi olduğu malumdur. Bununla birlikte ülkemizde eserin orijinal dilinden çevrilmemiş olması büyük bir eksiklikti. Elinizdeki çeviriyle birlikte kitap ilk kez eksiksiz bir şekilde Arapça orijinalinden dilimize çevrilmiş oldu. Bu sayede önemli bir boşluğu dolduracağını düşündüğümüz bu kitabı bir dünyanın ‘gayriresmi tarihi’ olarak okumak mümkün iken, en nefis aşk hikâyelerini bulabileceğimiz yer yine Binbir Gece Masalları olacaktır.