Bir Osmanlı Coğrafyacısı İşbaşında

Katib Çelebi hiç şüphesiz 17. yüzyıl Osmanlı kültürünün en meşhur şahıslarındandır. Çığır açmış eseri Keşfü'z-zunun gibi, "Osmanlıların coğrafya literatürünün başyapıtı" unvanına sahip Cihannüma'sı da, Mizanü'l-hakk yanında, hem İslam coğrafyasında hem de Batı Avrupa'da ciddi bir ilgiye mazhar olmuş, ilim ve fikir çevreleri tarafından birer referans kaynağı olarak kullanılmıştır. Bu çok yönlü bilim adamına olan ilgi derinleşerek devam etmektedir. Avrupa kaynaklarıyla temasının, Katib Çelebi'nin düşüncesi, dünya tasavvuru ve metodu üzerinde nasıl bir etkiye yol açtığına özel bir önem atfetmek gerekir; bilhassa bir bilimdalı olarak coğrafyanın gelişimi ve metottaki muhtemel değişiklikler dikkate alındığında. Gottfried Hagen, Cihannüma üzerinden bir 16. yüzyıl Osmanlı aliminin dönemini, çalışma atrzını ve bir eseri ortaya koyuş şeklini titizlikle incelediği bu çalışmasıyla, Katip Çelebi'nin Osmanlı düşünce dünyasındaki yerine ışık tutuyor. Elinizdeki eser, ülkemizdeki Osmanlı-Türk düşüncesi araştırmalarına ekkelenecek kıymetli bir halka.