Bohem Şairler Antolojisi

Bohem Şairler Antolojisi, Tercüme Etütleri kapsamında uzun yıllar içerisinde yapmış olduğum dünya şairlerinin şiir çevirilerinden oluşuyor. Bu şairlerin ortak özelliği yerleşik düzene ve içinde yaşadıkları dönemin ve toplumun değeryargılarına karşı çıkmış olmalarıdır. Verili olanla yetinmeyen bohem şairlerin zekâları ve zihin dünyaları, onları ortalamanın ötesinde ve üzerinde sıradışı bir çizgiye ulaştırmıştır. Dostovevski’nin aynı adlı romanında “Cinler” dediği -İzm’ler üzerinden bir okuma yapacak olursak, Bohemyanizm’i ‘temelinde toplumun geleneksel normlarından ve beklentilerinden uzak bir yaşam biçimini barındıran sosyal, kültürel, sanatsal ve estetik bir hareket’ olarak tanımlayabiliriz. Cinler’in yani ideolojik -İzm’lerin dışına çıktığımızda ise her bir şairin kendi hayat serüveninin başka hiçkimseye ve hiçbir şeye benzemeyen hikâyesi ile karşılaşırız. Bohem Şairler Antolojisi’nde bir araya gelen şiirler bu anlamda her biri kendine özgü üslûbuyla şiir sanatında kendi yolunu açan dünya şairlerinin eserleridir. Arthur Rimbaud’nun “Yedi Yaş Ozanları” şiirini çağrıştıran bir şekilde, okulu terk ettikten sonra denilebilir ki –fiziken değilse de en azından zihnen– bir imge ve metafor olarak ‘ev’den de kaçmışlardır. Küçük yaşlardan itibaren karşılaştıkları güçlüklerin yanısıra kendilerini içinde buldukları “güvencesiz” (“prekarya”) hayatın ve o hayata ait acımasız dünyanın dokunaklı gerçekliği yankılanmaktadır mısraların çoğunda. Mehmed Kemal bir yazısında bohem şairler kuşağının tükenmeye yüz tuttuğundan dem vurmuştu. Günümüzde bohem şairler kuşağının çoktan tükenmiş olduğu söylenebilir. Artık onlar gibi düşünmek, onlar gibi yaşamak ve onlar gibi yazmak modern dünyanın postmodern konformizme hızla evrilen ileri kapitalizm aşamasında çağdaş bir şair için neredeyse imkânsızdır. Bohem şairlerin en büyüklerinden bazılarının dünya klâsikleri arasına giren belirli şiirlerini içeren bu seçki, şiirler ve şairler üzerine açıklamalar ve notlarla tıpkı içindeki ‘nevi şahsına münhasır’ şairler gibi kendi türünün ilk örneğidir. Bu şiirler ve çeviriler aynı zamanda antolojiyi hazırlayan şairin kendi kişisel okuma ve yazma tarihinin önemli bir parçasıdır.