Bütün İnsanlar İçin Bir Âh Çekmişim

Sebk-i Hindi şiir akımının 16. yüzyıldaki güçlü ve etkili simalarından Örfi-yi Şirâzi (1556-1591)’nin ünü, hayatını sürdürdüğü Hint coğrafyasının ötelerine Safevi, Osmanlı, Horasan ve Maveraünnehir coğrafyalarına yayılmış bir şairdir. Örfi, klasik şiirin mirasını zihni derinlik, ince hayaller, girift teşbihler ve özgün mazmunlar üzerinden yeniden inşa eden bir şiir düşüncesinin temsilcisidir. Sebk-i Hindi şairleri lafızdan çok manayı ön planda tutmuş; özgün, daha önce denenmemiş terkipler ve teşbihler kullanarak “maâni-yi bigâne-hemen akla gelmeyen, sırrı hemen ele vermeyen mana”yı bulma çabasına girmişlerdir. Bu üslubun diğer şairleri gibi Örfi de şiirlerinde muhatabını düşünmeye zorlayan ve zihni çaba gerektiren kapalı ve çağrışım zenginliğine sahip şiirler kaleme almıştır. Eserin mütercimi Hulûsi Karadeniz, eğitimi, memuriyeti, ülkenin eğitim ve kültür hayatına katkı sağlamak amacıyla yürüttüğü faaliyetler, belediye başkanlığı, İstiklal Mahkemesi’nde yargılanması gibi oldukça hareketli bir hayat sürmüştür. Resmi görevleri yanında bir yandan da Farsça ve Arapçadan tercümeler yapmış olması özellikle edebi eserleri tercüme etmesi Hulûsi Efendi’nin kültürel portresini bugüne taşıyan en önemli vasıflarındandır. Onun tercümeleri incelendiğinde, klasik Fars ve Türk şiirine vukûfiyeti, dil hassasiyeti ve yer yer çevirilerinde ortaya koyduğu eleştirel tutumuyla okurlara hem bir çeviri yöntemi hem de bilinçli bir okuma imkânı sunmaktadır.