Çanakkale Cephesi'nde Duyup Düşündüklerim

Birinci Dünya Savaşı'nda Çanakkale, üzerinde en çok konuşulan cephelerden biri olduğu ve hakkında pek çok çalışma yapıldığı hâlde bunların muhataplarına yeteri kadar ulaşabildiğini söylemek mümkün değildir. Osmanlı Genelkurmayı, savaş henüz devam ederken yazarları, şairleri, gazetecileri ve fotoğrafçıları davet ederek bu cephedeki şanlı mücadeleyi duyurmak istemiştir. "İlmi Heyet" olarak adlandırılan ve çoğunluğunu Suriye ile Filistin bölgelerinden gelen müftü, ulema ve din adamlarının oluşturduğu heyet de bir plan dâhilinde Çanakkale Cephesini ziyaret etmiştir. Bu heyete mihmandarlık eden Üryanizâde Ali Vahid Efendi, kaleme aldığı hatıralarıyla o günleri ölümsüzleştirmiştir. Bu heyetin Anafartalar'da Mustafa Kemal ve komutanlar tarafından karşılanmasına bizzat şahit olan Ali Vahid Efendi, çok az kaynakta yer alan bu konuyu hatıratında etraflıca anlatmıştır. Kaleme aldıktan bir yıl sonra hatıratını yayımlatabilen Ali Vahid Efendi, elde edilecek geliri de Müdafa-i Milliye Cemiyetine bağışlamıştır. Bahsi geçen isimlerin henüz hayatta olduğu dönemde yayımlanan bu eserin, hiçbir eleştiriye maruz kalmaması bir yana aksine takdir edilmesi anlatılanların güvenirliğini de artırmaktadır. Çanakkale'nin cephe hattı gerisinde neler olup bittiğini görmek, bugün endişe ve acıyla takip ettiğimiz Suriye ve Filistin bölgelerinden gelen insanların o günlerde bize nasıl baktığını anlamak isteyenlerin bir solukta okuyacağı bir eser sizleri bekliyor.