Cengiz Aytmatov’un İlk Hikayeleri Üzerine Eleştirel Okumalar

CENGİZ AYTMATOV’UN İLK HİKÂYELERİ ÜZERİNE ELEŞTİREL OKUMALAR Gazeteci Dzyuyo & Aşım & Biz Daha İleri Gidiyoruz & Sıpayçı & Kıraçlık HALİT AŞLAR “Yazarın kendisi edebi faaliyetinin başlangıç eseri olarak Yüz Yüze’yi göstermekte ve bu esere kadar kaleme aldıklarını küçümsemeye meyilli bir tavır takınmakta. Ancak fikrimize göre Ak Caan, Kayrakta ve diğer hikâyeleri genç yazarın seçkin edebi potansiyelini göstermektedir.” Tendik Askarov “Aytmatov’u artık tanıyan okurlar Gazeteci Dzyuyo adlı hikâyeyi okuduklarında “Bu hikâyeyi Aytmatov mu yazdı?” diye şaşırabilirler. Yazar da bu hikâyeyi hiçbir külliyatına almıyor, yazar o dönemde kaleme aldığı hikâyelerini edebi deneyim olarak addediyor.” Kambaralı Bobulov “Aytmatov henüz sadece romantik imajlar kaleme alabilmekte. Yazar insani duyguların esrarengiz dehlizlerine nüfuz etmeyi öğrenmekte; bu sebeple sadece kahramanlarını dış cepheden ve yüzeysel olarak tasvir etmektedir. Şimdilik kahramanlarının sadece fikirlerini iletmekle yetiniyor.” Pavel Glinkin “Aytmatov’un ilk hikâyeleri gelenekle sıkı bir ilişki içinde. Bu hikâyeler hayatı ve insanları folklorik ve epik metodlar ve unsurlarla ele alıyor. Eserlerdeki dramatizm vakanın kendi varlığı içinden değil, tamamen dış epik unsurlarla birlikte ortaya çıkıyor. Kurguya tabiatın gücü adeta müdahale ediyor; gökgürültüsü, yıldırım, bulutlar, rüzgar, yağmur, dolu, dalgalar vb. Aytmatov henüz doğanın müdahil olmadığı bir eser kaleme alabilmiş değil.” Nikolay Nikiporets “Sıpayçı’da nazlı Talas nehrine âşık olmuş bir baba ile oğlun arasındaki rekabet ve hangisinin bu aşka ölümüne bağlı olduğu anlatılmaktadır.” Georgiy Gaçev “Eğer ilk zamanlardaki gibi yazmaya devam etseydim tüm yazdıklarım karmaşık bir hal alırdı. O zaman ben edebiyatı bırakır, daha faydalı bir işe, örneğin çiftçiliğe yönelirdim. Benim sonraki Sıpayçı ve Kayrakta adlı hikâyelerim hayata daha yakındır. Ancak benim edebiyat sahnesine çıkmam Yüz Yüze adlı eserimle oldu. Bu eserde hayatın gerçeklerini işledim.” Cengiz Aytmatov