Derecelik Bulanık Sistem Modelleri

“Kesin olan hiçbir iddia yoktur... fakat bu yeni iddialar üretmemize engel olmaz.” - Carneades, M.Ö. 214-129 Prof. Dr. İ. Burhan Türkşen’den Dereceli (Bulanık) Sistem Modelleri Üzerine Bir Başyapıt! Bu kitap yeni bulanık sistem modelleme yaklaşımları üzerine odaklanmaktadır. Bu yeni yaklaşımlar tip-1 ve tip-2 bulanık kümelerini ve genetik algoritmalar ve destek vektör makinaları gibi diğer esnek hesaplama yöntemlerini parametre optimizasyonu, üyelik fonksiyonu tanımlama, belirsiz aralık yakalama ve yerel fonksiyon yakınsama için kullanmaktadır. Geçerlilik ölçütleriyle birlikte yeni bir bulanık öbekleme yönteminin iki farklı versiyonu sunulmaktadır. Bu kitapta sunulan yeni yöntemler aşağıda detaylı olarak listelenmiştir: Regresyon ve sınıflama problem alanları için iki yeni geliştirilmiş bulanık öbekleme yöntemi, Bulanık kural tabanlar yerine yeni bir tip-1 geliştirilmiş bulanık fonksiyonlar yaklaşımı, Belirsizlik modellemesi için yeni bir tip-2 geliştirilmiş bulanık fonksiyonlar yaklaşımı, Sınıflama problem alanları için tip-1 ve tip-2 bulanık fonksiyonların genişletmeleri, Evrimsel hesaplama yöntemlerini kullanan iki yeni melez tip-1 ve tip-2 bulanık fonksiyonlar yaklaşımı, Sınıflama problem alanları için melez yaklaşımların genişletmeleri, Regresyon ve sınıflama problem alanları için yeni geliştirilmiş bulanık öbekleme yöntemlerinin değerlendirilmesinde kullanılacak iki yeni öbekleme geçerlilik indeksi, Tip-1 geliştirilmiş bulanık fonksiyonlar için bir yeni yarı parametrik durum tabanlı çıkarım yöntemi, Tip-2 geliştirilmiş bulanık fonksiyonlar için yeni bir durum tabanlı tip azaltma yöntemi, Tip-1 ve Tip-2 geliştirilmiş bulanık fonksiyonların genişletmeleri ve geliştirilmiş bulanık öbekleme yöntemi yerine klasik bulanık c-ortalamalar öbekleme yöntemini kullanan melez tip-1 ve tip-2 geliştirilmiş bulanık fonksiyonlar, Özellikle hisse senedi fiyat tahmin sistemleri için kullanılmış yeni bir performans ölçütü. Bulanık (fuzzy) kelimesi 1965 yılında L.A. Zadeh tarafından ilk kullanıldığından bu yana bazen tartışmalara ya da yanlış anlaşılmalara neden olabilmektedir. Profesör Zadeh’in kullandığı bulanık terimi için “İyi düşünüldüğünde bu terimin önemli olduğu kadar da ironik olduğu anlaşılır.” ifadesini belirtmiştir. Türkçe’ye bulanık olarak çevirdiğimiz bu ifade gün geçtikçe daha iyi anlaşılmaya ve dilimizde gerçek anlamını bulmaya başlamıştır. Zadeh’in öne sürmüş olduğu bu önemli fikrin felsefesini anlayan kişiler için bulanık kelimesi sözlük anlamının dışında, Zadeh’in öne sürdüğü bu fikrin Türkçe’deki temsilcisi olmuştur. Bulanık Mantık yerine bu kitapta Dereceli Mantık ifadesi de yer yer kullanılmıştır. Bunun nedeni, bulanık kelimesinin kullanımında bir karışıklık yaratmanın tam tersine, bu fikri ilk kez tanıyacak okurların aklında bulanık kelimesinin daha iyi şekillenebilmesini sağlamaktır. Dereceli (Bulanık) Kümeler ve Sistemler Tip-1 Dereceli Kümeler ve Dereceli Mantık Tip-2 Dereceli Kümeler Geliştirilmiş Bulanık Öbekleme