Doğrudan Yabancı Yatırımların Vergilendirilmesi: Türkiye Örneği

Çalışmanın konusunu doğrudan yabancı yatırımların vergilendirilmesinde Türkiye uygulamaları oluşturmaktadır. Söz konusu yatırımların büyük ölçüde çok uluslu şirketler tarafından gerçekleştiriliyor olması ise konuyu daha geniş bir perspektiften ele almayı gerektirmektedir. Zira çok uluslu şirketler, devletlerin vergi uygulamalarını dolanabilme yeteneklerine sahip olup ekonomik büyüklükleri sebebiyle vergi egemenliğini de etkileme potansiyeline sahiptir. Türkiye açısından ise doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin hukuki sınır 4875 sayılı Kanun ile çizilmiş olup söz konusu Kanun vergi uygulamaları bakımından da temel oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada hukuken doğrudan yabancı yatırım statüsünde olan yatırımların elde ettikleri kazançların Türk vergi sistemi içerisindeki konumu ele alınmaktadır.(ARKA KAPAKTAN) İÇİNDEKİLER GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM ÇOK ULUSLU ŞİRKET VE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM 1.1. BÖLÜME İLİŞKİN GENEL ÇERÇEVE 1.2. ÇOK ULUSLU ŞİRKET 1.2.1. Giriş 1.2.2. Tanım Sorunu ve Terim Tercihi 1.2.3. Tarihsel Gelişim 1.2.4. Çok Uluslu Şirket Yapılanmasının Küresel Ekonomiyi ve Hukuk Sistemini Şekillendirmedeki Rolü 1.2.5. Çok Uluslu Şirketin Uluslararası Hukuk Kişiliği Sorunu Üzerine 1.2.6. Çok Uluslu Şirket-Doğrudan Yabancı Yatırım İlişkisi 1.3. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM 1.3.1. Genel Olarak Yabancı Yatırım Kavramı 1.3.2. Yabancı Yatırımlar Kapsamında Doğrudan Yatırım-Dolaylı Yatırım (Portföy Yatırımı) Ayrımı 1.4. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM VERGİLENDİRME YETKİSİ ÇATIŞMASI 1.4.1. Devletin Vergilendirme Yetkisinin Egemenlik Kavramı Üzerinden Değerlendirilmesi 1.4.2. Vergi Egemenliğinin Piyasalaşması ve "Müşteri" Olarak Çok Uluslu Şirket 1.4.3. Güç Savaşı: Ulus Devlet Karşısında Çok Uluslu Şirket 1.5. BÖLÜME İLİŞKİN ARA DEĞERLENDİRME İKİNCİ BÖLÜM TÜRK HUKUKUNDA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR 2.1. BÖLÜME İLİŞKİN GENEL ÇERÇEVE 2.2. TÜRK HUKUKUNDA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARA İLİŞKİN GENEL HUKUKİ ÇERÇEVE 2.2.1. Türkiye'de Doğrudan Yabancı Yatırımların Tarihsel Gelişimi 2.3. BÖLÜME İLİŞKİN ARA DEĞERLENDİRME ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRK VERGİ SİSTEMİ İÇERİSİNDE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR 3.1. BÖLÜME İLİŞKİN GENEL ÇERÇEVE 3.2. GELİRİN VERGİLENDİRİLMESİNE İLİŞKİN GENEL ESASLAR VE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR BAKIMINDAN YÜKÜMLÜLÜK 3.2.1. Gelir Üzerinden Alınan Vergiler Bakımından Vergilendirme Yetkisinin Ülkesel Yetki Alanı İçinde ve Dışında Kullanımı: Mülkilik ve Şahsilik İlkeleri Üzerinden Doğrudan Yabancı Yatırımların Konumu 3.2.2. Vergilendirme Yetkisinin Kullanımında Benimsenen Esaslar 3.2.3. Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Ülkesel Yetkinin Kullanımı: Doğrudan Yabancı Yatırımcı ile Devlet İlişkisinde Mali Bağın Kurulması 3.2.4. Vergi Yükümlüsü Olarak Doğrudan Yabancı Yatırımcı 3.3. GELİR ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER BAKIMINDAN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMCININ VERGİLENDİRİLMESİ 3.3.1. Türk Vergi Sisteminde Gelir Unsurlarının Vergilendirilmesi ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar Bakımından Uygulanabilirliği 3.3.2. Doğrudan Yabancı Yatırımcının Kişiliği ve Doğrudan Yabancı Yatırımın Türlerine Göre Gelirin Vergilendirilmesi 3.4. BÖLÜME İLİŞKİN ARA DEĞERLENDİRME SONUÇ KAYNAKÇA