Ekonomik Teori ve Analizin Tarihi

Sosyal bilimler kategorisi içerisinde sayılan ekonomi bilimi, modern anlamıyla insanın ekonomik davranışlarını piyasa mekanizması içerisinde inceler. Smith ve diğer klâsik ekonomistlerde ve Marshall’da gördüğümüz bu anlayış, ekonomik teori ve analizin tarihi ile ilgili önemli bir sınırlamayı da zorunlu olarak ortaya koymaktadır. Yani insanın ekonomik davranışı ile piyasa mekanizması veya kavramının birlikte düşünülmesi. Bu anlamda modern ekonomik teori ve analizin, Smith’in piyasa mekanizmasının düzenleyici rolünü keşfetmesiyle başladığı genelde kabul edilir. Bu çizgide klâsik ve neoklâsik ekonomistlerin çalışmalarının ortaya koyduğu düşünce, teori ve analizlerdeki gelişmeler büyük ölçüde bu kitabın konusu olmuştur. Bu ortodoks çizgi dışında piyasa mekanizmasının yetersizliğini, alternatiflerini, ekonominin diğer sosyal bilimler ve kurumsal yapı ile ilişkisini öne çıkaran heterodoks çizgideki çalışmalar da dengeli bir şekilde kitap kapsamına alınmıştır. Kitapta Smith’in Wealth of Nations’ı, modern ekonomik teori ve analizin başlangıç tarihi olarak kabul edilmiştir ve ağırlıklı olarak bu tarihten sonrası incelenmiştir. Ancak Smith’e temel oluşturan, Antik Yunan dönemine kadar uzanan tarihsel, sosyal ve ekonomik analizde kullanılan önemli kavramlarla ve yaklaşımlarla ilgili entelektüel birikim de kapsam içerisine alınmaya çalışılmıştır. Kitapta teori ve analize katkılar, olabildiğince matematik tekniklerine dayalı çıkarsama ve kanıtlamalara girmeden, yalın halleriyle, dayandıkları vizyon ve esaslar dikkate alınarak aktarılmaya çalışılmıştır. Dolayısıyla kitap, matematik ve teknik ayrıntılardan olabildiğince arındırılarak hazırlanmıştır. Bu haliyle çalışmanın; ekonomi bilimine aşinalığı bulunan, başlangıç düzeyinde ekonomi bilgisi sahibi herkes tarafından, en azından çoğu bölümlerinin, rahatlıkla okunup değerlendirilebileceğini düşünmekteyim.