Enver Paşa ile Anılarım ve İttihat Terakki 1914-1918

Bir imparatorluk nasıl savaşa girer ve dört yıl içinde çözülmenin eşiğine gelir? Yazarımız bu eserinde; Osmanlı Devleti’nin son büyük savaşını, ordunun durumu, devlet yönetimi ve müttefikler arasındaki çıkar mücadeleleriyle birlikte ele alır. Çanakkale’den Kafkasya’ya, Irak’tan Suriye ve Filistin’e uzanan cepheler; merkezde alınan siyasi ve askerî kararlarla birlikte ele alınır. Alman nüfuzu, Avusturya-Macaristan’ın bölgedeki faaliyetleri ve müttefikler arasındaki görüş ayrılıkları anlatının başlıca eksenlerini oluşturur. İstanbul’un savaş yıllarındaki siyasi ve toplumsal görünümü ise cephe gerisindeki imparatorluğun giderek ağırlaşan şartlarını tamamlar. Pomiankowski’nin yer yer sert hükümleri, metni aynı zamanda dönemin askerî ve diplomatik zihniyetini yansıtan önemli bir birincil kaynağa dönüştürür. Savaş ilerledikçe askerî hedeflerle mevcut imkânlar arasındaki uçurum büyür; kayıplar, iktisadi sıkıntılar ve siyasi gerilimler derinleşir. 1918’e gelindiğinde anlatı, bir siyasal düzenin çözülüşünün kaydına dönüşür. Mütareke ve İstanbul’daki iktidar değişimi, dört yıllık mücadelenin son perdesini oluşturur.