Fransız Bilim Felsefesi 2

Bilimsel bilgi, yalnızca mantıksal doğrulama süreçlerine ve laboratuvarların yalıtılmış dünyasına sıkıştırılabilir mi? Yoksa nesnelerin, toplumsal ilişkilerin, otoritelerin ve tarihsel kopuşların iç içe geçtiği karmaşık ve dinamik bir inşa süreci midir? Klasik bilim felsefesinin bilimi evrensel yöntem ve rasyonalite ilkeleri üzerinden açıklama eğilimine karşılık Fransız bilim felsefesi, bilimsel bilginin tarihsel ve toplumsal koşullarını da inceleme konusu hâline getirmiştir. Elinizdeki bu eser, 20. yüzyılın ikinci yarısından günümüze uzanan süreçte bilim, doğa, teknoloji ve toplum algımızı yeniden biçimlendiren sekiz çağdaş düşünürün entelektüel serüvenini okura sunuyor. Kitap, Louis Althusser’in bilimi ideolojik temsillerden ayıran “teorik pratik” ve “epistemolojik kopuş” tartışmalarından, Michel Foucault’nun bilginin arkeolojisini yaparak belirli bir dönemde nelerin söylenebilir olduğunun sınırlarını çizen “episteme” ve “söylem” analizlerine uzanıyor. Pierre Bourdieu’nün “alan” ve “habitus” kavramlarıyla bilimsel ve simgesel bilginin toplumsal üretim koşullarını nasıl deşifre ettiğini gösterirken, Dominique Lecourt’un bilim tarihini felaket tellallarının korku senaryolarına karşı savunan tarihsel epistemolojisini tartışmaya açıyor. Eser aynı zamanda, maddenin ve teknolojinin potansiyelini merkeze alarak en sıradan endüstriyel nesnelerin dahi ontolojik zenginliğine inen François Dagognet’nin “nesne felsefesi”ni ve bilim, mit, edebiyat arasındaki duvarları yıkarak “gürültü” ve “parazit”ten yepyeni bir düzenin doğduğunu savunan Michel Serres’in yaratıcı fikirlerini inceliyor. Geleneksel doğa-toplum ikiliğini kökten sarsarak insan ve insan dışı aktörleri ortak bir ilişkisel ağda buluşturan Bruno Latour’un “Aktör-Ağ Teorisi” ile modernlik eleştirisini merkezine alırken, son olarak Jean-Pierre Dupuy'un yapay zekâ, ekolojik krizler ve otonomlaşan teknolojiler karşısında geliştirdiği “Aydınlanmış Felaketçilik” teorisiyle okuru yaklaşan riskleri önlemek adına eyleme geçirecek yeni bir zaman metafiziğine davet ediyor. Fransız Bilim Felsefesi II, bilimi ve teknolojik gelişmeleri rasyonel, ilişkisel ve toplumsal bir bağlamda kavramak isteyen, doğa ile kültür arasındaki sınırların silikleştiği günümüz dünyasını anlamaya çalışan herkes için temel bir başvuru kaynağıdır.