Hanefi Fasid Akit Teorisi -Borçlar Hukuku Açısından

Hanefî akit teorisini kendine özgü kılan hususların başında, akde konu malın aslı-akde konu malın vasfı, hissî fiil-şer῾î fiil ve hissî fiile yönelik yasak-şer῾î fiile yönelik yasak ayrımlarına bağlı olarak akdin hukuki varlık koşulları ile hukuki geçerlilik koşulları ve dolayısıyla bâtıl akit ile fâsid akit arasında oldukça teknik sayılabilecek bir ayrıma gidilmiş olması gelmektedir. Bu durum Hanefî akit teorisinin kavranmasını, hatırı sayılır ölçüde fâsid akdin teorik düzeyde kavranmasına bağımlı kılmaktadır. Fâsid akdin teorik düzeyde kavranmasında ilki, fâsid akdin kapsamı; ikincisi, fesâdın takarruru (fesâdın, hukuken izâle imkânı olmayan bir nitelik kazanması) ve üçüncüsü de fâsid akdin hükmü/sonucu (özellikle akde konu malın kabzıyla birlikte açığa çıkan hukuki durumlar) olmak üzere üç temel konu bulunmaktadır. Sözü edilen konuların yeter düzeyde kavranabilmesi amacıyla bu çalışmada; belirsizlik olgusu (garar ve cehâlet), belirsizlik-nizâ/uyuşmazlık ilişkisi, sahîh şart-bâtıl şart-fâsid şart ayrımı, akdi fâsid kılan durumun niteliği ile fesâdın takarruru arasındaki ilişki, hissî fiil-şer῾î fiil ayrımı, fâsid akdin feshi, fâsid akitle tesis edilen mülkiyetin hukuki niteliği ve fâsid akit yoluyla kabzedilmiş malda tasarrufun meşruiyeti konuları detaylıca araştırma konusu edilmiştir. Dolayısıyla bu çalışmanın, okuyucusuna, fâsid akdi teorik bütünlüğü içinde kavrama imkânı vermesi umulmaktadır.