İdarenin Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Müdahalesi

Bu çalışmada, elektrik piyasasının özelleşmesi ve serbestleşmesiyle değişen regülasyon ve kamu hizmeti anlayışıyla idarenin, "bu alandaki hizmetleri sağlayan" taraftan, "bu alandaki hizmetleri sağlayanları denetleyen" tarafa dönüşerek edindiği yeni rol, elektrik piyasasındaki sözleşmelere müdahale bakımından incelenmektedir. İdarenin elektrik piyasasındaki aktörler arasında yapılan ve tarafı olmadığı bir sözleşmeye müdahalesi, bu aktörler ve tüketiciler arasındaki dengeyi sağlamaya çalışırken, usul hukuku ve maddi hukuk yönünden pek çok hukuki meseleyi gündeme getirmektedir. Buna rağmen Türk hukukunda konuyla ilgili yapılan akademik çalışma yok denecek kadar az olup, makale düzeyinde kalmıştır. Çalışmada Türk, Alman ve Amerikan hukuk sistemlerinde bu müdahalenin yol açtığı sorunlar, ilk derece ve yüksek mahkemelerin kararlarıyla birlikte karşılaştırmalı olarak ele alınmış, bu sorunlara çözüm önerileri getirilerek bu konudaki doktrinsel boşluk doldurulmaya çalışılmıştır. İÇİNDEKİLER Giriş 1. Elektrik Kamu Hizmeti ile Elektrik Piyasasına Kavramsal ve Tarihsel Yaklaşım 1.1. İdari İşlevin Unsurları Olarak Kamu Hizmeti ve Kolluk Faaliyetleri 1.2. Klasik Kolluk Çeşitleri ve Kolluk Faaliyetinin Konusu Olarak Kamu Düzeni 1.2.1. Klasik Kolluk Çeşitleri 1.2.2. Kolluk Faaliyetinin Konusu Olarak Kamu Düzeni 1.3. Ekonomik Kamu Düzeni Ekonomik Kamu Hizmeti Ekonomik Kolluk Faaliyeti 1.3.1. Ekonomik Kamu Düzeni 1.3.2. Ekonomik Kamu Hizmeti 1.3.3. Ekonomik Kolluk Faaliyeti 1.4. İdari Sözleşmenin Tanımı ve Niteliği 1.5. Kamunun Sözleşmeye Müdahalesi 1.6. Elektrik Enerjisine İlişkin Bilgiler 1.6.1. Enerjinin Tanımı 1.6.2. Elektrik Enerjisinin Kaynakları ve Özellikleri 1.6.3. Hukuki Açıdan Elektrik Enerjisi 1.7. Türk Elektrik Sektörünün Tarihsel Gelişimi 1.7.1. 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Öncesi Dönem 1.7.2. 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu Dönemi 1.7.3. 6446 Sayılı EPK Dönemi 1.8. Elektrik Piyasasının Yapısı 1.8.1. Piyasa Yapısı ve Piyasa Tasarımı 1.8.2. Sektör Yapısının Belirlenmesi 1.8.3. Toptan Piyasa Modelleri 1.8.4. Türk Elektrik Piyasasının Yapısı, Toptan Satış Piyasası 1.8.5. Perakende Satış Piyasası 2. Elektrik Piyasındaki Sözleşmeler ve İdarenin Müdahalesi 2.1. Elektrik Piyasasındaki Sözleşmeler 2.1.1. Elektrik Enerjisi Tedarik Sözleşmeleri 2.1.2. İkili Anlaşmalar 2.1.3. Dengeleme Uzlaştırma Sistemi ve Piyasa Katılım Anlaşması 2.1.4. Perakende Satış Sözleşmesi 2.1.5. Yan Hizmet Anlaşması 2.1.6. Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmaları 2.2. İdarenin Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Müdahalesi ve Bu Müdahaleden Kaynaklanan Hukuki Meseleler 2.2.1. Genel Olarak Türk Elektrik Piyasasının Denetimi ve İdarenin Müdahale Ettiği Sözleşmeler 2.2.2. EPDK Tarafından Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Yapılan Müdahaleler 2.2.3. ETKB Tarafından Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Yapılan Müdahaleler 2.2.4. TEİAŞ Tarafından Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Yapılan Müdahaleler 2.2.5. Rekabet Kurumu Tarafından Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Yapılan Müdahaleler 2.2.6. SPK Tarafından Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Yapılan Müdahaleler 2.3. Elektrik Piyasası ve İdarenin Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Müdahalesi Bakımından Alman Hukuku 2.3.1. Elektrik Piyasasının Tarihi Gelişimi ve Yapısı 2.3.2. Anayasal Çerçeve 2.3.3. Kanuni ve İdari Erkler, İlgili DDK ve Yetkileri 2.3.4. Alman Hukukunda İdarenin, Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Müdahalesinden Kaynaklanan Sorunlar: Hukuki Kesinlik Sorunu ile Mali ve Hukuki Geçmişe Dönük Sonuç Doğurma 2.4. Elektrik Piyasası ve İdarenin Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Müdahalesi Bakımından Amerikan Hukuku 2.4.1. Elektrik Piyasasının Tarihi Gelişimi 2.4.2. Kanuni ve İdari Erkler, İlgili DDK ve Yetkileri 2.4.3. Amerikan Hukukunda İdarenin Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Müdahalesinden Kaynaklanan Sorunlar: Adil ve Makul Olma, Kamu Yararı Ölçütlerinin Soyutluğu ve Sınırları 2.5. İdarenin Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Müdahalesinden Kaynaklanan Sorunlar Bakımından Türk, Alman ve Amerikan Hukuk Sistemlerinin Karşılaştırılması 2.6. İdarenin Elektrik Piyasasındaki Sözleşmelere Müdahalesinden Kaynaklanan Hukuki Meselelerle İlgili Muhtemel Çözüm Yolları 2.6.1. Görevli Yargı Yolunun Belirlenmesi 2.6.2. İvedi Yargılamaya İlişkin Olarak 2577 Sayılı Kanun'a Madde Eklenmesi 2.6.3. Davaya Zorunlu Müdahale 2.6.4. Sözleşmelerde Ortak Yönetim Komitesi (Joint Management Committee) ("JMC") /Ortak Yönetim Kurulu (Joint Steering Committee) ("JSC") Öngörülmesi 2.6.5. Adil ve Makul Olma ve Kamu Yararı Ölçütlerinin Bir Arada Kullanılması 2.6.6. Sözleşmelere Tarife ya da Metodoloji İptal Edildiğinde Mali Hükümlerin Akıbetine Dair Madde Yazılması 2.6.7. Türev Piyasalar ve Türev Anlaşmalar Yoluyla Zorunlu Hedge Yöntemi Sonuç