İdari Yorum ve İtibar

Hukuki yorum, literatürde yargısal yorum ve yorum yöntemleri ekseninde incelenmektedir. Oysa yorum mahkemelere özgü bir faaliyet olmadığı gibi yorum yöntemlerinden ibaret de değildir. Bu bağlamda, elinizde tuttuğunuz kitap ilk bölümde öncelikle yorumun çok boyutlu bir yapıda olduğunu ortaya koymaktadır. Böylece yoruma yalnızca mahkemelerce başvurulmadığı ve yorumun yegâne boyutunun yorum yöntemleri olmadığı gösterilmektedir. Ayrıca idare hukuku bağlamında yargısal yorumların bağlayıcılığının kapsamı ortaya konulmaktadır. İdari yorum açısından ise idari yorum ve yargısal yorum arasındaki ilişki, idari yorumun görünürlüğü ve özellikleri incelenmektedir. İlk bölümde idari yoruma dikkat çekildikten sonra ikinci bölümde Amerika Birleşik Devletleri’nde idari yorumlarla ilgili tartışmaların merkezinde olan itibar (deference) kavramı ele alınmaktadır. Türkiye’deki okuyucular bakımından alışılmışın dışında olan bu tartışmalar, yasama iradesi ve idarenin uzmanlığı gibi çeşitli sebeplerle mahkemelerin idari yorumlara itibar etmeleri meselesi üzerinde durmaktadır. Bu bağlamda, mahkemeleri idari yorumlara itibar etmeye ve etmemeye sevk eden sebeplere mercek tutulmaktadır. Sonrasında ise itibarın Amerikan federal idare hukukundaki serüveni açıklanmaktadır. Üçüncü ve son bölümde idari yorum ve itibar konularının Türk idare hukukundaki yerleri sorgulanmaktadır. İdari yorumun literatürdeki konu başlıkları arasında yer almaması karşısında işe idari yorumun Türk idare hukukundaki varlığı gösterilerek başlanmaktadır. Bunun ardından Amerika Birleşik Devletleri’nde mahkemeleri idari yorumlara itibar etmeye yönelten sebeplerin Türk idare hukukundaki karşılıkları hakkında fikir yürütülmektedir.