İnsanların Çoğu

Bu çalışma, Kur’an-ı Kerîm’de farklı bağlamlarda tekrar edilen “insanların çoğu”, “onların çoğu” ve “insanlardan birçoğu” ifadelerini, Kur’an’ın insan ve hakikat tasavvuru çerçevesinde bütüncül olarak incelemektedir. Araştırmanın temel problemi, çoğunluğun hakikatin belirleyici ölçütü olarak kabul edilmesinin Kur’ani düşünce açısından nasıl değerlendirilmesi gerektiğidir. Bu bağlamda eser, çoğunluğun niceliksel üstünlüğü ile hakikatin epistemik ve ahlaki değeri arasındaki farkı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Kur’an’daki ilgili ayetlerin incelenmesi sonucunda insanların çoğunun iman etmemek, bilmemek, akletmemek, şükretmemek ve zanna uymak gibi tutumlarla nitelendirildiği; buna karşılık hakikate bağlılığın çoğu zaman sayıca az kimseler üzerinden temsil edildiği görülmektedir. Ancak çalışma, çokluğu veya azlığı kendi başına değer ölçüsü olarak kabul etmemekte; belirleyici unsurun vahiy, burhan, sahih bilgi, aklın doğru kullanımı ve tahkik olduğunu vurgulamaktadır. Hz. Nûh, Hz. İbrahim, Hz. Mûsâ, Hz. Lût ve Hz. Muhammed’in tebliğ mücadeleleri üzerinden de hakikat ile çoğunluk arasındaki ilişkinin tarihsel örnekleri ele alınmaktadır. Ayrıca gelenek, taklit, kamuoyu baskısı, sosyal onay, algı yönetimi ve modern dijital kalabalıklar bağlamında çoğunluğun birey üzerindeki etkisi tartışılmaktadır. Sonuç olarak çalışma, Kur’an’ın insanı kalabalıkların yönlendirmesine teslim olan edilgen bir varlık olmaktan çıkarıp vahiy, akıl ve delil temelinde hakikati araştıran bilinçli bir şahsiyet olmaya çağırdığı sonucuna ulaşmaktadır.