İslam Filozoflarında Bilim Sınıflaması ve Sosyoloji Anlayışı

Amacım ilimlerin tek veya belirli bir zümrenin elinde değil, tüm insanlığın ortak çalışmaları sonucunda geliştiğini, bu gelişmelerin ışığında günümüz insanının teknolojik rahatlığa ulaştığı ama bu rahatlığın daha çok insanın maddi ihtiyaçlarına hitap ettiğini, insana yönelik çalışmalarında yapılmış olduğunu, fakat tek taraflı ilmi çalışmalarda gözler sadece batı düşünürlerine çevrildiği için insan merkezli ilmi faaliyetlerinin arka plana itildiğini doğudan gelen çalışmalara ise kulak tıkandığını müşahede ettim. İslam filozoflarının da ilme olan katkılarını, insan görüşlerini ve fert bazında ele alınan insandan toplum hayatında neler beklendiğinde ortak olarak nasıl mutlu olabileceğini yollarını görmek maksadıyla sosyoloji anlayışlarına da temas ettim. Çalışmam da felsefenin mahiyeti ve tarihi seyri içerisinde filozofların, düşünmeye getirdikleri katkıları daha sonra bu çalışmaları tekrar gün yüzüne çıkaran tercime faaliyetleri ile İslam dünyasının felsefeye getirdiklerini ve son olarak da İslam felsefenin tesirlerini vermek istedim. İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1. Felsefe Nedir? 2. Bilgi Nedi? 3. Bilgiyi Oluşturmada Filozofların Çalışmaları 4. Batı Felsefesine Göre Bilginin Kaynağı 5. Filozofların Toplumda Yüklendiği Görevler BÖLÜM 1 FELSEFENİN GELİŞİMİ A. TABİAT FELSEFESİ veya KOZMOLOJİK DEVİR 1. Miletos Okulu 2.Herakleitos 3. Xenophanes 4. Parmanides 5. Elealı Zenon 6. Pythagoros 7. Empedokles 8. Anaxagoras 9. Demokritos B. ANTROPOLOJİK DEVİR ( İNSAN FELSEFESİ )........................................28 1.Protogoras 2.Sokrates C. FELSEFEDE SİSTEMATİK DÖNEMİ 1.Platon (Eflatun) 2. Aristoteles D. ARİSTO’DAN SONRA ORTAYA ÇIKAN ÇEŞİTLİ FELSEFE EKOLLERİ 1. Hıristiyan Düşüncesinde Felsefenin Yeri 2. Skolastik Felsefe BÖLÜM 2 FELSEFENIN İSLÂM DÜNYASINA GEÇİŞİ A. TERCÜME FAALİYETLERİ B. İSLÂM FELSEFESİ C. İSLAM FELSEFESİNİN DOĞUŞU GELİŞİMİ ve BAŞLICA EKOLLERİ İSLÂM FELSEFESİNİN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ 1. Tabiat Felsefesi a) Tabiyyun (Naturalistler) b) Dehriyyun (Maddeciler) c) Batınilik (Karmatî) d) İhvan-ı Safâ (İslam Ansiklopedistleri) 2. Meşşailik a) Kindî (801 ?-872?) b) Farabî (870-950) (1) Hayatı (2) Metod (3) Felsefesi (4) Metafiziği (5) Alem görüşü (6) Ulûhiyet Kavramı (Tanrı Anlayışı) (7) Akıl (8) Nübüvvet Nazariyesi (9) Farabi’de Bilginin Kaynakları İlimler Sınıflaması (10) Siyasi Ve İctimai Görüşleri 11) Farabi İctimaiyatının Esasları (12)TASAVVUF (13) FARABİ’NİN TESİRLERİ (14) Farabi Okulu Filozofları 14.1. Yahya B.Adî 14.2.Sicistani (H 375- М 915-985) 14.3.Ebu Hayyan Tevhidi (Ö. 1023-1033 arası) 14.4.Amiri 14.5.İbn Miskeveyh (H. 325-421 М. 936-1031) 14.6. İbn Heysem C. İBN SİNA (980-1037) 1. Hayatı 2. Sistemi ve Eserleri 3. İlimler Tasnifi 3. İlimler Tasnifi 4. Bilgi Teorisi ve Mantık 5. Tabiat İlimleri 6. Psikoloji ve Ruh Görüşü 7. Metafiziğe Dair Görüşleri 8. Ahlak Ve Tasavvufa Dair Düşünceleri 9. Din felsefesi 10. Eğitime Dair Görüşleri 11.İbn Sina’da Sosyoloji Anlayışı 12. İbn Sina Okulu 3. İŞRAKİLİK (İLLUMİNİSME) ve SUHREVERDİ a) Hayatı b) İlim Ruh ve Âlem Görüşü c) Nur Felsefesi d) Diğer Görüşleri D. MAĞRİB’DE FELSEFE (Endülüs Meşşaî Filozofları) 1. İbn Bacce (Öl.1138) a) Hayatı b)Görüşleri c) Sosyoloji Anlayışı 2. İbn Tufeyl (1106-1185) a) Hayatı b)Görüşleri c)Hayy b. Yakzan’ın Muhtevası 3. İbn Rüşd (1126- 1198) a)Hayatı b) Eserleri c) Felsefesi E. MEŞŞAİ EKOLE TЕРКİ 1.Gazali (H.450/505 M.1058-1111) a)Gazali’nin Devrine Kısa Bir Bakış b) Hayatı c) İlmi Şahsiyeti d) Eserleri e) İlimler Sınıflaması f ) Gazali ve Kelam İlmi g) Gazali Ve Felsefe h) Gazali’ye Göre Akıl (Akıl-Din Münasebeti) I) Sebeplilik Meselesi i) Ruh Anlayışı (Psikoloji) j) Gazali’ye Göre Siyaset (Sosyoloji Anlayışı) F.BAĞIMSIZ FİLOZOFLAR 1. Abdüllatif Bağdadi (1162-1231) 2. Nuşencani (Ebu’l-Feth) 3. Ebu’l-Berekat Bağdadi (1078-1166) 4. İbn Haldun (1332-1406) b)Eserleri c) İlimler Tasnifi d) Metodu e) Tarih Görüşü f )Sosyoloji Anlayışı G.BİR MUTASAVVIF OLARAK İBN ARABİ 1.Hayatı (1165-1240) 2.İbn Arabi’nin İlham Kaynağı 3.İbn Arabi’nin Eserleri 4.Metodolojisi 5.Görüşleri 6.Bilgi Teorisi Ve İlim Tasnifi 7.Vahdet-İ Vucut 8.İbn Arabi’nin Nefs ve Ruh Görüşü 9.Alemin Yaratılışı Yada Ortaya Çıkışı 10. İbnu’l Arabide Kader Ve İrade Özgürlüğü Sorunu 11.Arabide Estetik 12.Sosyoloji Anlayışı 13.Özet SONSÖZ KAYNAKLAR