İslâm Mimarisinde Hendesî Desenler (2 Cilt Takım)

Hemen her İslâm coğrafyasında yüzyıllardır uygulanan geometrik desenler hakkında ne yazık ki az sayıda birincil kaynak vardır. Bu kaynaklar arasında belki de desenin arkasında bulunan poligonal sisteme dair veri sunması açısından en önemli olanı Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde H.1956 envanter numarası ile kayıtlı olan tomardır. Bu eserde yer alan geometrik desenlerin analizleri kitabın çıkış noktasını oluşturmaktadır. İki ciltten oluşan çalışmada ilk cilt tarihsel süreç ve metodolojiye dair veri sunmaktadır. Bilim tarihi ve düşünce tarihi bağlamına da işaret eden ilk ciltte desenlere bütüncül bir perspektifle yaklaşılmıştır. Özbekistan, Kazakistan, Hindistan, İran, Azerbaycan, Afganistan, Mısır, Fas ve Türkiye'den desenlerin izleri sürülerek Topkapı Tomarı'na dair kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Desenler arası akrabalık ilişkileri oluşturularak ortak bir analiz alt yapısı üzerinden mümkün olan desenler inşa edilmiştir. İkinci cilt tamamen Topkapı Tomar desenlerine ayrılmıştır. El çiziminden kaynaklanan birçok sapmanın olduğu tomarda tek tek her bir desenin analizi yapılarak doğru bir sisteme oturtulmuş ve diğer desenlerle bağlantılar kurulmuştur. Her iki ciltte de ele alınan desenler hem geleneğe ait bir değer olan cetvel-pergel konstrüksiyonu ile analiz edilmiş hem de yeni yaklaşımlarla desenlerin arkalarında yatan sistem ilginç bağlantılarla ortaya konulmuştur. Cetvel-pergel konstrüksiyonu içinde saklı olan poligonal yapıları göstermesi bakımından poligonal yapının da geleneğin bir parçası olduğunu ortaya koyan çalışma okuyucuyu adeta bir serüvene davet etmektedir.