İşveren Rehberi El Kitabı

Önsöz 3 BİRİNCİ KISIM İŞ KANUNU’NA İLİŞKİN HUSUSLAR İş Mevzuatında Bazı Temel Kavramlar 19 İşçi Kimdir? 19 Hangi İşler/Kişiler İş Kanunu Kapsamında Değildir?19 Deniz ve Hava Taşıma İşleri 19 Tarım ve Orman İşyerleri .20 Bir Ailenin Üyeleri ve 3 üncü Dereceye Kadar (3 üncü Derece Dahil) Hısımları Arasında Dışardan Başka Biri Katılmayarak Evlerde ve El Sanatlarının Yapıldığı İşler .20 Ev Hizmetlerinde Çalışanlar 20 Çıraklar 20 Sporcular .22 Rehabilite Edilenler .22 Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’ndaki Tarife Uygun Üç Kişinin Çalıştığı İşyerleri .22 Eşit Davranma İlkesi 22 İşveren ve İşveren Vekili Kavramları23 Alt İşveren24 İşyeri Kavramı 28 İş Sözleşmesi, Çeşitleri ve Düzenlenmesi 30 İş Sözleşmesinin Unsurları.30 İş Sözleşmesinde Şekil.31 İş Sözleşmesi Yapma Zorunluluğu.32 Engelli Çalıştırma Yükümlülüğü (4857 SK. 30. md).32 İşyerinden Malulen Ayrılanları Çalıştırma Yükümlülüğü (4857 SK. 30. md)32 Askerlik veya Yasal Ödev Nedeniyle İşten Ayrılanların Çalıştırılması Yükümlülüğü (4857 SK. 31. md) 33 Diğer Durumlar33 6 İçindekiler İşçi Özlük Dosyası.33 İş Sözleşmesi Türleri.36 Sürekli-Süreksiz İş Sözleşmeleri36 Belirli-Belirsiz Süreli İş Sözleşmeleri36 Tam Süreli-Kısmi Süreli İş Sözleşmeleri.37 Çağrı Üzerine Çalışma .41 Deneme Süreli Çalışma42 Takım Sözleşmesi.42 Uzaktan Çalışma 42 Geçici İş İlişkisi49 İş Sözleşmesinin Sona Ermesi52 Fesihsiz Sona Erme Halleri52 İş Sözleşmesinin Tarafların Anlaşmasıyla (İkale Sözleşmesi İle) Sona Ermesi .52 İş Sözleşmesinin Ölümle Sona Ermesi 53 Belirli Sürenin Bitimi İle İş Sözleşmesinin Sona Ermesi 54 İş Sözleşmesinin Fesih Bildirimiyle Sona Ermesi 54 Süreli Fesih (4857 SK. /md. 17).55 Bildirim Sürelerine Uymamanın Alternatifi:.56 İş Arama İzni .56 Çalışma Belgesi Verilmesi.58 İhbar Tazminatı58 Kötü Niyet Tazminatı .59 Süreli Fesihte Feshin Geçerli Nedene Dayanması.59 Geçersiz Nedenle Feshin Sonuçları Nelerdir? .61 Arabuluculuk ve Dava: .61 İşe İade: 62 İşe Başlatmama Tazminatı: 62 Ücret Ödemesi: .62 Çalışma Koşullarında Değişiklik ve Fesih63 Süresiz (Haklı Nedenle) Fesih63 İşçinin Haklı Nedenle Derhal Fesih Nedenleri (4857 SK. /md.24)64 Sağlık Sebepleri: 64 Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:64 7 İçindekiler III. Zorlayıcı Sebepler:65 İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Nedenleri (4857 SK. /md.25)66 I- Sağlık Sebepleri:66 II- Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller ve Benzerleri:.67 III- Zorlayıcı Sebepler:68 IV- İşçinin Gözaltına Alınması veya Tutuklanması Halinde Devamsızlığın 17 nci Maddedeki Bildirim Süresini Aşması68 Toplu İşçi Çıkarma .68 1- Toplu İşçi Çıkarma Hangi Hallerde Mümkündür? 68 2- Kaç İşçi Çıkartılması Toplu İşçi Çıkarma Sayılır? Kapsam Nasıl Belirlenir? .68 3- Toplu İşçi Çıkarma Sayılması İçin İşten Çıkarmalar Aynı Tarihte Mi Yapılmalı?.69 4- Toplu İşçi Çıkarmak İsteyen İşveren Durumu Nereye Bildirmek Zorundadır?.69 5- Yapılacak Bildirimde Hangi Bilgilere Yer Verilir? 70 6- Toplu İşçi Çıkarma Bildirimi Sonrasında Bir Müzakere Gerçekleştirilir Mi? 70 7- Toplu İşçi Çıkarma Sonucunda Fesih Ne Zaman Gerçekleşir? .70 8- İşveren Toplu İşçi Çıkarmadan Sonra Yeniden İşçi Almak İsterse Ne Yapmalı?70 9- Toplu İşçi Çıkarma Halinde İşçilerin Hakları Nelerdir?70 Kıdem Tazminatı.71 Kıdem Tazminatının Koşulları Nelerdir?.71 Kıdem Tazminatı İçin Belirli Fesih Halleri Nelerdir?71 En Az 1 Yıl Çalışmış Olma Şartı74 Kıdem Tazminatının Hesaplanması74 Ücrete Neler Dahil?75 Fazla Mesai Ücreti Kıdem Tazminatına Tabi Mi? .76 Kıdem Tazminatının Hesabında Dikkate Alınacak Ödemeler .77 Kıdem Tazminatının Hesabında Dikkate Alınmayacak Ödemeler 78 Kıdem Tazminatı Ödemesi Vergiden İstisna Mı?.79 İstifa Halinde Kıdem Tazminatı Ödenmesi79 Son Brüt Ücret Mi Geçerli? .80 8 İçindekiler Ödeme Ne Zaman Olmalı?.80 Tek Seferde mi Ödenmeli?.80 Süresinde Ödenmezse Ne Olur?.81 Zamanaşımı Süresi Ne Kadar?.81 Yeni İşverenin Sorumluluğu.82 Ölüm Tazminatı.85 Sendikal Tazminat.87 İş Hukukunda Çalışma Süreleri ve Ücretler 90 Normal Çalışma Süresi.90 Denkleştirme Uygulaması 90 Denkleştirme İçin İşçi Onayı Alınmalı Mı? .91 Denkleştirme Anlaşması Yazılı Mı Olmalı?.91 Yoğunlaştırılmış Çalışmada Haftalık Çalışma Süresi Nasıl Bölünebilir?91 Denkleştirme Süresi Ne Kadar Olmalı?.91 Denkleştirme İşyerinin Bazı Bölümlerine veya Bir Grup İşçiye Uygulanabilir Mi? 92 Yoğunlaştırılmış Çalışma Sonrası Denkleştirme Yapılmazsa Ne Olur? .92 Denkleştirme Yapmadan İşçinin İş Sözleşmesi Feshedilirse Ne Olur? .92 Denkleştirme Durumunda Ücret ve Prim Nasıl Ödenir? .92 Yoğunlaştırılmış Çalışma Sonrası Denkleştirme Yapılmazsa Prim Nasıl Ödenir?.93 Çalışma Süresinden Sayılan Haller.93 Ara Dinlenmesi94 İşçinin Gece Çalışması94 Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma96 Fazla Çalışmada İşçi Onayı Gerekli mi?97 Fazla Çalışmanın Yasak Olduğu İşler 98 Fazla Çalışma Yaptırılmayacak İşçiler.98 Fazla Çalışma Ücreti99 Hafta Tatili.101 Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri103 9 İçindekiler Yıllık İzin .104 İşyerinde İzin Kurulu Bulundurulması.106 Telafi Çalışması .108 Analık İzni .108 Analık Halinde Çalışma Süresinin Yarısı Kadar Ücretsiz İzin 109 Analık Halinde Altı Aya Kadar Ücretsiz İzin.109 Analık Halinde Kısmi Süreli Çalışma110 Mazeret İzni.112 Ücret Nedir? Nasıl Ödenir? .112 Ücret Ödenmezse Ne Olur? .113 Ücret Hesap Pusulası ve Ücret Bordrosu114 Avans Uygulaması.116 Avansın Bazı Şartları Var.116 Avans Ödenmezse Ne Olur? 117 Avanstan Prim Kesilecek mi? 118 Ücret Kesme Cezası ve Ceza Koşulu.118 Ücret Garanti Fonu.122 Kısa Çalışma Ödeneği.124 Kısa Çalışma Ödeneği Hangi Hallerde Mümkün?.125 Kısa Çalışma Ne Demek? 125 İşveren Başvuru Yapmalı .125 Şartlar Neler? .126 Ödenek Tutarı Ne Kadar?.126 Çocuk İşçi Çalıştırma .126 Kadın İşçi Çalıştırma ve Yükümlülükler128 İKİNCİ KISIM SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARINA İLİŞKİN HUSUSLAR Sosyal Güvenlik Uygulamalarında Bazı Temel Kavramlar ve Yükümlülükler135 Sigortalı Kavramı ve Tescili .135 4/A Kapsamındaki Sigortalılık.135 4/B Kapsamındaki Sigortalılık.137 10 İçindekiler Sigortalı Sayılmayanlar138 Sigortalı Tescili 140 İşe Başlamadan Önce Bildirilmesi Gereken Sigortalılar140 İnşaat, Balıkçılık ve Tarım İşyerlerinde İşe Başlatılacak Sigortalılar140 Yabancı Ülkelere Sefer Yapan Ulaştırma Araçlarında Sefer Esnasında İşe Başlatılan Sigortalılar140 İlk Defa İşyeri Bildirgesi Verecek İşyerlerinde İşe Başlatılacak Sigortalılar .141 Aday Çırak, Çırak ve İşletmelerde Mesleki Eğitim Gören Öğrenciler.141 Naklen ve Hizmet Akdi Sona Ermeden Aynı İşverenin Aynı ya da Başka Ünitede Tescil Edilmiş İşyerinde Çalışanlar141 Sigortalı Tescilinde İdari Para Cezası 141 a) Sigortalılığa İlişkin Bildirgenin Süresi Dışında veya Belirlenen Usule Aykırı Şekilde Verilmesi Hali.142 b) Sigortalılığa İlişkin Bildirgenin Verilmediğinin Kurumca Çeşitli Yollarla Öğrenilmesi Hali 144 c) Tekerrür Hali.144 Sigortalılığın Sona Ermesi .145 4/B Sigortalılığının Tescili 152 İşveren .154 İşveren Vekili .155 Alt İşveren156 İşyeri.157 İşyerinin Tescili157 Birleşme, Nevi Değişikliği ve Katılma Durumları 160 İşyerinin Devri .160 İşyerinin İntikali.161 İşyerinin Nakli162 İşyerinin Bölünmesi .163 Tek İhale İle Birden Fazla Ünitenin Görev Alanına Giren Bir İşin Yapılması Hâlinde Tescil İşlemi163 Aynı İşveren Tarafından Yaptırılan ve Birden Fazla Yapı Ruhsatı Bulunan Özel Nitelikteki Bina İnşaatı İşyerlerinde Tescil İşlemi .163 11 İçindekiler Belirli Yerde Yapılmayan ve Belirli Bir Merkezden Sevk ve İdare Edilen İşlerin Tescili .163 Ticaret Sicili Müdürlüklerince Tescil Edilen Şirket Kuruluşlarına İstinaden Otomatik İşyeri Tescili 164 Konsorsiyum ve İş Ortaklığı Şeklinde Üstlenilen İhale Konusu İşlerin Tescili 164 İşyeri Tescilinde Özellikli Bazı Haller.165 İşyeri Tescilinde İdari Para Cezası 166 Sigorta Primine Esas Kazanç ve Tespiti169 Günlük Kazanç Sınırları169 Sigorta Primine Esas Kazançlar169 Kısmen Prime Tabi Tutulan Kazançlar 173 Yemek Paraları .173 Çocuk Zammı (Yardımı) 173 Aile Zammı (Yardımı)174 Özel Sağlık Sigortası Primi ve Bireysel Emeklilik Katkı Payları Tutarları .174 Prime Tabi Tutulmayan Kazançlar .175 - Ayni Yardımlar.175 - Ölüm, Doğum ve Evlenme Yardımları 175 - Görev Yollukları.175 - Seyyar Görev Tazminatı, Kıdem Tazminatı, İş Sonu Tazminatı veya Kıdem Tazminatı Mahiyetindeki Toplu Ödemeler ve Keşif Ücreti Gibi Ödemeler176 - İhbar Tazminatı 176 - Kasa Tazminatı.177 - İşverenlerin Sigortalılara Vermiş Oldukları Alışveriş/Hediye Çekleri177 Sigorta Primine Esas Kazancın Devri.177 Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ve Primlerin Ödenmesi .180 Beyannamenin Verilmesi .180 Beyannamenin Düzenlenmesi .181 Beyannamenin Mali Müşavir Nedeniyle Ertelenmesi .182 Beyannamenin Verilmemesinin Yaptırımı184 12 İçindekiler a) Belirtilen Şekil ve Usulde ya da Belirlenen Sürede Verilmeyen Beyannamenin Asıl Nitelikte Olması .185 b) Belirtilen Şekil ve Usulde ya da Belirlenen Sürede Verilmeyen Beyannamenin Ek Nitelikte Olması .186 c) Beyannamenin Verilmediğinin Kurum Tarafından Değişik Yollarla Tespiti Hali 186 Beyannamede Mali Müşavirin Sorumluluğu .189 Primlerin Ödenmesi190 İstihdam Teşvikleri193 Tarım Ürünlerinde Tevkifat Uygulaması200 Uyumlu Prim Borçlusuna Erteleme Uygulaması.202 Çok Zor Durum ve Teminat Şartları Var 203 Düşük Tecil Faizi Uygulanıyor 203 Taksitler Süresinde Ödenmeli 205 Engelleyici Sebep ve Mücbir Sebeplerle Primlerin Ertelenmesi 205 Bilgi İşlem Altyapısında Sorun: Engelleyici Sebep.205 Sorun İşverenin Sistemindeyse 205 Mücbir Sebep Halleri Neler? .206 Belgeler İçin Üç Ay Süre207 Primlerin Gider Yazılması207 Primler Gider Yazılabilir207 Fark İşçilikten Doğan Primde Durum208 Ceza ve Faizler İndirilebilir mi? 208 Prim Borcu Nedeniyle Ortaklığın Feshi .209 Ortaklığın Feshinin İstenmesinde Kapsam 209 Gerekli Şartlar210 Ortaklığın Feshinin İstenmesi Usulü210 Asgari İşçilik Uygulaması.211 Genel Olarak Asgari İşçilik211 Devamlı İşyerlerinde Asgari İşçiliğin Tespiti ve Yöntemler214 İhale Konusu İşlerde Asgari İşçiliğin Tespiti ve Yöntem.217 Faturalı İşçilik Ödemelerinin Varlığı223 Özel Bina İnşaatlarında Asgari İşçilik229 13 İçindekiler Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve YMM’lerin Asgari İşçilik İnceleme Yetkisi.234 İnceleme Yapılması 234 Ortak Hükümler .236 Rapor Üzerinde Yapılacak İşlemler238 Rapor Düzenlenmeyecek İşler ve Rapor Düzenleme Sınırı.240 Rapor Düzenleme Şekli240 Rapor Düzenlenemeyecek Hâller.241 Meslek Mensuplarının Düzenleyecekleri Rapordan Doğan Sorumlulukları241 Tespit Edilen Eksik İşçilik Nedeniyle Uygulanacak İdari Para Cezası 242 Özel Sektörün Birbirine Yaptırdığı İşlerde Asgari İşçilik Olur Mu? .244 İstihkak Ödemesi Olmayan İhaleli İşlerde Asgari İşçilik 246 Yap-İşlet-Devret Modelinde Durum 246 Yıkım Söküm İşleri 247 Tespit Mümkün Değilse Ne Olacak? 247 Sosyal Güvenlik Uygulamalarında İşyeri Kayıtları ve Bazı Bildirimler .248 Kayıt ve Belge Saklama ve İbraz Yükümlülüğü 248 Kayıt ve Belgelerin Geçersizliği 252 Meslek Kodu Uygulaması.255 İstirahatli Sigortalıların Bildirimi.257 Konut Kapıcısı Çalıştırma .258 1- “Konut Kapıcısı” Kimlere Denmektedir?258 2- Konut Kapıcısı Çalıştırırken İşverenin Başlıca Yükümlülükleri Nelerdir? 258 3- Konut Kapıcısı İle İş Sözleşmesi Nasıl Yapılmalı? .259 4- Konut Kapıcısının Çalışma Süresi Nasıl Belirlenir? .259 5- Konut Kapıcılarının Haftalık İzinleri ve Tatilleri Nasıldır?.259 6- Kapıcı İzindeyken Geçici Kapıcı Çalıştırılabilir Mi? 260 7- Konut Kapıcılarına Kıdem ve İhbar Tazminatı Nasıl Ödenir? 260 8- Uyuşmazlıklarda Muhatap Kimdir?.260 9- Kapıcıların Sigortalılığı Nasıl Olacak?260 14 İçindekiler 10- Konut Kapıcısı Çalıştırmada İstihdam Teşviklerinden Faydalanmak Mümkün Mü? 261 Sosyal Güvenlik İşlemlerinde Uyuşmazlıkların Çözümlenmesi ve Zamanaşımı 262 İdari Para Cezalarına Karşı Kuruma İtiraz 262 İdari Para Cezalarına Karşı Yargı Yoluna Başvurma.266 İdari Para Cezalarında İndirim Uygulaması .267 Pişmanlık İndirimi267 Peşin Ödeme İndirimi 269 Özellikli Durumlara Dikkat270 Prim Borçlarında Zamanaşımı271 İdari Para Cezalarında Zamanaşımı 273 İdari Para Cezalarında Tahakkuk Zamanaşımı Süresi273 a) 30/9/2008 veya Önceki Bir Tarihte İşlenen Fiiller Yönünden Tahakkuk Zamanaşımı Süresi .274 b) 1/10/2008 veya Sonraki Bir Tarihte İşlenen Fiiller Yönünden Tahakkuk Zamanaşımı Süresi .275 İdari Para Cezalarında Tahsil Zamanaşımı Süresi276 a) Yasal Ödeme Süresinin Son Günü 30/9/2008 veya Önceki Bir Tarihe Rastlayan İdari Para Cezalarının Tahsilinde Dikkate Alınacak Zamanaşımı Süresi 276 b) Yasal Ödeme Süresinin Son Günü 1/10/2008 veya Sonraki Bir Tarihe Rastlayan İdari Para Cezalarının Tahsilinde Dikkate Alınacak Zamanaşımı Süresi 277 c) Ölüm Halinde İdari Para Cezaları Hakkında Yapılacak İşlemler278 Hizmet Tespit Davaları.280 Prim Tahakkukuna Karşı İtiraz ve Dava .283 Sosyal Güvenlik Uyuşmazlıklarının Uzlaşma İle Çözümlenmesi .286 Uzlaşma Uygulamasının Kapsamı .286 Uzlaşma Uygulamasının Usulü288 Uzlaşmanın Sağlanamaması.289 Uzlaşmanın Kesinliği ve Dava Konusu Edilememesi .290 Uzlaşma Komisyonları.291 15 İçindekiler ÜÇÜNCÜ KISIM İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ UYGULAMALARINA İLİŞKİN HUSUSLAR İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Yükümlülükleri .295 İşverenin Genel Yükümlülükleri .295 Çalışanların Bilgilendirilmesi 297 İşyerinde İSG Eğitimi Yaptırma298 İşverenin Sağlık ve Güvenlik Kayıtları ve Onaylı Deftere İlişkin Yükümlülükleri .300 İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB)301 İş Kazasının Bildirilmesi 302 Bildirim Süresinin Belirlenmesi.302 Bildirimin Yapılma Şekli .305 5510 Sayılı Kanuna Göre İş Kazasının İşverenlerce Geç Bildirilmesi veya Bildirimin Yanlış Yapılması.306 Meslek Hastalığının Tespiti ve Bildirimi.307 Meslek Hastalığının Tespiti307 Meslek Hastalığının Bildirimi ve Bildirim Süresi .308 Meslek Hastalığının Geç Bildirilmesi veya Bildirilmemesi 311 İş Kazası ve Meslek Hastalığında Sorumluluk.311 İşverenin Bildirilmeyen Sigortalılıktan Doğan Sorumluluk Hali.311 İşverenin 5510 sayılı Kanunun 21 inci Maddesi Yönünden Sorumluluğu.316 Sigortalının Sorumluluğu.321 Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu 325 İş Kazası Kayıt ve Raporu Tutma Yükümlülüğü.328 İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimlerinin Yükümlülüğü .329 Sağlık Gözetimi Yükümlülüğü.330 Risk Değerlendirmesi Yapma.330 Salgında Risk Değerlendirmesi Yenilenmesi 332 İşin Durdurulması.334 İşyerinde Acil Durum Yükümlülüğü .336 16 İçindekiler Diğer Sağlık Personeli Çalıştırma .338 Tam Süreli İşyeri Hekimi Varsa… .339 Diğer Sağlık Personelinin Görevleri Neler? 339 Diğer Sağlık Personeli Çalışma Süresi 340 Çalışan Temsilcisi Bulundurma.340 Kavram İndeksi.343