Küresel İlişkiler Zemininde Güney Sudan Sorunu

Sudan 1956 yılında bağımsızlığını kazandı. Hemen akabinde, güney bölgesinde başlatılan, ülkeyi ve bölgeyi derinden etkileyen kanlı isyan ve iç savaşlar 2 milyon can kaybına ve milyonlarca insanın da yerinden yurdundan ayrılmak zorunda kalmasına sebep olmuştur. Yarım asır kadar devam eden kanlı mücadelenin nihayetinde ülkenin bölünmesi ve bağımsız yeni bir ülkenin ortaya çıkması, yalnızca Afrika kıtası için değil, uluslararası sistem açısından da kritik sonuçlar doğurmuştur. Bu nedenle, Güney Sudan’ın ayrılışını incelemek hem bölgesel hem de küresel jeopolitik dinamikleri anlamak bakımından önemlidir. Bu çalışma, sadece Güney Sudan’ın ayrılış sürecini değil, aynı zamanda sömürgecilik mirasının, etnik ve dini farklılıkların, dış güçlerin müdahalelerinin ve bölgesel jeopolitiğin bir ulusun kaderini nasıl şekillendirdiğini göstermeyi amaçlamaktadır. İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ ÖZET ABSTRACT İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER LİSTESİ PORTRELER KISALTMALAR LİSTESİ GİRİŞ 1. ARAŞTIRMANIN KONUSU VE GENEL ÇERÇEVESİ 1.1. Araştırmanın Konusu 1.2. Araştırmanın Problemi 1.3. Araştırmanın Amacı ve Önemi 1.4. Araştırmanın Hipotezleri 1.5. Araştırmanın Kapsamı ve Sınırlılıkları 1.6. Araştırmanın Yöntemi 1.7. Araştırmanın Örneklemi 1.8. Veri Toplama Araçları ve Verilerin Toplanması 1.9. Verilerin Analizi ve Yorumlanması 1.10. Araştırmanın Etiği 1.11. Çalışma Planı 1.12. Literatür Taraması ve Kuramsal Çerçeve 2. GÜNEY SUDAN’I AYRILIŞA SÜRÜKLEYEN TEMEL FAKTÖRLER 2.1. Sudan’ın Jeopolitiği 2.2. Sorunun Tarihsel Kökenleri ve Gelişim Süreci 2.2.1. Sudan’ın Siyasal Tarihine Kısa Bir Bakış 2.2.2. Güney Sudan Sorununun Tarihsel Gelişim Süreci 2.2.2.1. Birinci İç Savaş Dönemi (1960-1972) 2.2.2.2. İkinci İç Savaş Dönemi (1983-2005) 2.2.2.3. Kapsamlı Barış Anlaşması (Comprehensive Peace Agreement) 2.3. Güney Sudan’ın Ayrılmasında Etkisi Olan İç Faktörler 2.3.1. Güney Sudan’ın Ayrılmasındaki Temel Ekonomik Faktörler 2.3.2. Güney Sudan’ın Ayrılmasında Etkili Olan Sosyal ve Kültürel Sebepler 2.3.3. Darfur Sorununun Güney Sudan’ın Ayrılması Üzerindeki Etkileri 2.4. Güney Sudan’ın Ayrılmasında Etkisi Olan Dış Faktörler 2.4.1. Küresel Güçlerin Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikaları 2.4.1.1. ABD’nin Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.2. Birleşik Krallık’ın Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.3. Çin’in Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.4. İsrail’in Güney Sudan’ın Ayrılmasındaki Rolü 2.4.1.5. Fransa’nın Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.6. İtalya’nın Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.7. Almanya’nın Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.8. Rusya’nın Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikaları 2.4.1.9. Güney Sudan’ın Ayrılması Sürecinde Libya’nın Rolü 2.4.1.10. Mısır’ın Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.11. Etiyopya’nın Güney Sudan’ın Ayrılmasındaki Rolü 2.4.1.12 Uganda’nın Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.13. Kenya’nın Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.14. Eritre’nin Güney Sudan Sorununa İlişkin Politikası 2.4.1.15. Güney Sudan’ın Ayrılması Sürecinde Norveç’in Rolü 2.4.2. Güney Sudan’ın Ayrılmasında Rolü Olan Diğer Ülkeler 2.4.3. Güney Sudan’ın Ayrılmasında Küresel ve Bölgesel Örgütlerin Rolü 3. GÜNEY SUDAN’IN AYRILIŞININ BÖLGESEL VE KÜRESEL ETKİLERİ 3.1. Bağımsızlık Sonrası Güney Sudan’ın Jeopolitiği 3.2. Bağımsız Güney Sudan’ın Komşu Devletlerle İlişkileri 3.2.1. Sudan ile İlişkiler 3.2.2. Etiyopya ile İlişkiler 3.2.3. Uganda ile İlişkiler 3.2.4. Kenya ile İlişkiler 3.2.5. Orta Afrika Cumhuriyeti ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile İlişkiler 3.3. Bağımsız Güney Sudan’ın Küresel Güçlerle İlişkileri 3.3.1. Amerika Birleşik Devletleri 3.3.2. Çin Halk Cumhuriyeti 3.3.3. İsrail 3.3.4. Birleşik Krallık ve Bağımsız Güney Sudan 3.3.5. Rusya Federasyonu ile İlişkiler 3.4. Bağımsız Güney Sudan’ın Bölgesel Örgütlerle İlişkileri 3.5. Güney Sudan’da İç Siyasi İstikrarsızlığın Jeopolitik Yansımaları 3.6. Güney Sudan’ın Ayrılmasından Sonra (Kuzey) Sudan’ın Yeni Jeopolitiği 3.6.1. Güney Sudan’ın Ayrılmasından Sonra Sudan’ın Diğer Ülkelerle İlişkileri 3.6.2. Güney Sudan’ın Ayrılmasından Sonra Sudan’ın Küresel Güçlerle İlişkileri 3.6.3. Güney Sudan’ın Ayrılması Sonrası Sudan’ın Bölgesel Örgütlerle İlişkileri 3.6.4. Güney Sudan’ın Bağımsızlığının Darfur Sorununa Etkileri 3.6.5. Güney Kordofan ve Mavi Nil’de İsyanlar 3.6.6. 2019 Hükümet Değişikliği ve Geçiş Süreci 3.6.7. 2021 Askeri Müdahalesi ve Sonuçları 3.6.8. İstikrarsızlığın Jeopolitik Sonuçları 3.7. Güney Sudan’ın Bağımsızlığının Etiyopya Üzerindeki Jeopolitik Etkileri 3.8. Güney Sudan’ın Bağımsızlığının Mısır Üzerindeki Jeopolitik Etkileri 3.9. Güney Sudan’ın Bağımsızlığının Uganda üzerindeki jeopolitik etkileri 3.10. Güney Sudan’ın Bağımsızlığının Kenya Üzerindeki Jeopolitik Etkileri 3.11. Bağımsızlığın Diğer Bölge Ülkeleri Üzerindeki Jeopolitik Etkileri 3.12. Güney Sudan’ın Bağımsızlığı Sonrası Genel Bölgesel Dinamikler 3.13. Güney Sudan’ın Bağımsızlığı Sonrası Bölgesel Örgütlerdeki Rol Değişimi 3.14. Türkiye’nin Güney Sudan’ın Bağımsızlığına Yönelik Politikası 4. KÜRESEL İLİŞKİLER ZEMİNİNDE GÜNEY SUDAN SORUNU ANALİZİ 4.1. İç Faktörler ve Dış Faktörler Temalarına İlişkin Genel Açıklama 4.2. Bulguların Analizi ve Genel Değerlendirme 4.3. Hipotezlerin Test Sonuçları SONUÇ VE ÖNERİLER KAYNAKÇA EKLER