Kürtleri Bölen Adam

Bir harita. Bir imparatorluk. Bir adam. Ve değişen bir coğrafyanın hikâyesi... 1915’te Londra’da bir masanın üzerine serilen harita, yalnızca Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarını göstermiyordu. O haritanın üzerinde yüzyıllardır birlikte yaşayan halkların, aşiretlerin, şehirlerin ve coğrafyaların geleceği tartışılıyordu. Haritanın başındaki isim ise İngiliz Yarbay Sir Mark Sykes’tı. Sykes, Osmanlı topraklarını yalnızca diplomatik belgelerden tanımadı. Yıllarca at sırtında Anadolu’yu, Kürt bölgelerini, Mezopotamya’yı ve Ortadoğu’yu dolaştı; aşiret reisleriyle konuştu, köylerde konakladı, şehirleri ve yolları not etti. Sonra bütün bu bilgileri İngiliz siyasetinin hizmetine sundu. Kürtleri Bölen Adam, işte bu sıra dışı hayatın ve büyük tarihsel kırılmanın izini sürüyor. Ancak bu kitap kolay cevaplar vermiyor. • Gerçekten bir adam Kürtleri bölebilir miydi? • Sykes-Picot bugünkü sınırları gerçekten çizdi mi? • Kürtlerin yaşadığı coğrafya hangi savaşlar, antlaşmalar ve siyasi kararlarla parçalandı? • Sykes, bölgeyi tanıyan bir gezgin miydi; yoksa bildiği coğrafyanın kaderini değiştiren bir imparatorluk görevlisi mi? Yarbay Sir Mark Sykes’ın kendi gözlemleri, seyahatleri ve 1915 tarihli Halifelerin Son Mirası adlı eserinden hareketle hazırlanan bu kitap okuru Osmanlı’nın son yıllarına, Anadolu’dan Mezopotamya’ya uzanan büyük bir yolculuğa çıkarıyor. Çünkü bazen tarihi değiştiren şey bir savaş meydanı değil, bir masanın üzerindeki haritadır. Ve bazı çizgilerin mürekkebi kurusa da etkileri yüzyıl boyunca silinmez.