Kutsal Metinler ve Tarihsellik

Kur’an’ı Kerim okurken onu her hâlükârda bir tarihsel bağlama yerleştiriyoruz. Çünkü Kuran’ı anlayabilmek için tarihe mahkumuz. Kur’an, çok açık bir şekilde Allah’ın tarihe sözlü müdahalesidir. Kur’an’ın belli bir tarihe ait olduğu, tarih üstü olmadığı, tarihselcilik ise Kur’an’ın kendi tarihsel şartları muvacehesinde ele alınması gereken bir tez olarak özetlenebilir. Tarihselcilik; her dönemin şartlarına göre yeni bir İslâm türetmek değil tam aksine tarihte bir kereye mahsus gerçekleşmiş yaklaşımı, farklı tarihsel şartlarda yeniden aktüalize etmektir. Kur’an’ı vahyetmekle Allah bize referansta bulunacağımız bir metin değil örnek almamız gereken bir tecrübe bahşetti Sahabe, referans metni olsun diye Kur’an’ı cemetmemiştir. Allah’ın Kuran’ı vahyetmekle, insanlara referanslara bulunacakları bir metin indirmeyi değil, onlara örnek teşkil edecek bir cemaat oluşturmayı irat etmiştir. Kur’an’ı Kerim’i okurken onu her hâlükârda bir tarihsel bağlama yerleştiriyoruz. Çünkü Kur’an’ı anlayabilmek için tarihe mahkumuz. Kur’an, çok açık bir şekilde Allah’ın tarihe sözlü müdahalesidir; Allah gökten bir manifesto indirmek yerine mesajı bir beşerin ağzından onun aracılığıyla, konjonktür üzerinden vermeyi irade etmiştir. Kur’an tarih üstü bir manifesto değil tarihin içinde, tarihe yönelik, tarihsel bir hitaptır. .... “Din Allah yapısı, kültür insan yapısıdır. Din ile din kültürünü birbirinden ayırmak dinde ilahi kaynaklı olanı ile beşerî kaynaklı olanı birbirinden ayırmak olacaktır. Din ilahidir, bu Kur’an’dır. Din kültürü ise Müslüman alim, müçtehit ve düşünürlerinin dine getirdikleri tefsir, yorum, içtihat ve anlayışlardır. Din kültürü denince Kur’an dışında dinle ilgili her türlü fıkır, içtihat, hüküm yorum ve anlayışın din kültürünü teşkil ettiği anlaşılır. Fıkıh din kültürünün bir parçası sayılır. İslam dini ile İslam kültürünü aynı saymak yanlıştır. Kur’an’ı din kabul ettiğimiz takdirde geri kalan ne varsa hepsi kültürdür.” - Prof. İlhami GÜLER