Mefatihu'l-Ğayb

Abdurrahim Halveti 15. Yüzyıl Azerbaycan coğrafyasının yetiştirdiği nadir şahsiyetlerden biridir. Aslen Nahçıvanʼlı olan fakat Güney Azerbaycan ʼın başkenti Tebrizʼde yaşamış Halveti her iki şehrin de sanat ve bilimsel birikimini çok güzel bir tarzda birleştirmiştir. Babası Şemseddin Aktâbiʼden aklâm-ı sitte eğitimi almış, Şirin-i Mağribi, Zeyneddin Havâfi, Ali es-Safevi gibi döneminin neredeyse bilinen en meşhur tasavvuf şeyhlerinden istifade etmiştir. Halveti hat sanatında ustalığını Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan Kütüphanesi için yazdığı Mushafʼla bizlere göstermektedir. Yine Kitâbuʼd-Dekâik fi Marifetiʼl-Hakâik, Tezkire, Şerhuʼn-Nusûs fi Tahkikiʼt-Tavriʼl-Mahsûs gibi yazdığı çeşitli tasavvuf eserleriyle İbn Arabi, Sadreddin Konevi, Davud Kayseri çizgisindeki Ekberilik ekolüne mensup olduğunu açık bir şekilde ifade etmektedir. Farsça Divanʼı, Mefâtihuʼl-Ğayb ve diğer eserlerinde yer alan çokca Arapça şiirleriyle de her iki dilde şairliğini sergilemektedir. Fakat ilginçtir ki çok sayıda eserin yazarı olan bu önemli şahsiyet vefatından sonra çok az sayıda çalışmaya konu olmuştur. Halvetiʼnin hem biyografisi hakkında ulaşabildiğimiz bilgiler oldukça kısıtlı, hem de eserlerinin ciddi bir kısmı henüz bulunamamıştır. Bu önemli şahsiyeti tanıtmak için Halvetiʼnin Mefâtihuʼl-Ğayb eseri ile konuya giriş yapılması amaçlanmıştır. Çalışmanın giriş kısmında elde edebildiğimiz kaynaklarla Halvetiʼnin hayatı ve eserleri incelenerek biyografisi oluşturulmaya çalışılmış, tamamı elyazması halinde olan eserlerinin listesi sunulmuştur. Ancak tüm çabamıza rağmen Halvetiʼnin birçok eserinin günümüzde nerede olduğu bilgisine ulaşılamamıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise ulaşabildiğimiz iki nüsha esasında Mefâtihuʼl-Ğayb eseri tahkik edilmiştir. Müellif nüshasına ulaşılamadığı ve eldeki nüshalarda çok sayıda yazım hatalarının mevcutluğundan dolayı tahkikte bir nüsha esas alınmamış, bunun yerine her iki nüshadaki hatalar düzeltilerek tam metin ortaya konulmaya çalışılmıştır.