Osmanlı'yı Nasıl Bilirsiniz?

Dünyaya yedi asır nizâm veren bu Cihan Devleti; daha sonraki yüzyıllarda her bünye ve devlette olduğu gibi çeşitli nedenlerle kan kaybederek geriledi ve tarih sahnesinden çekilirken yerini son müstakil devletimize bıraktı. Muhteşem Osmanlı tarih sahnesinden çekilmiştir ama kurduğu müesseleriyle halâ ayaktadır. Dünya üzerinde dost ve düşman tarafından her asırda merak konusu olan Osmanlı'yı; her yönü ile inceleme konusu olmuş, hakkında Doğu'da ve Batı'da çok şeyler söylenmiş, çok şeyler yazılmıştır. Onu göklere çıkaranlar olduğu gibi, yerin dibine batıranlarda eksik olmamıştır. Batılılara bir sözümüz yoktur ama içimizdeki bazı kalemlerin onu yerin dibine batırana kadar varan haksız hücumları ne insafla, ne de Türklükle bağdaşır. Çünkü bunlar her şeyde olduğu gibi, tarihimize de değişik bir açıdan yani şaşı bakan körler çarşısında ayna satanlardır. Ne yazık ki bu kalem sahiplerinin yanında, gayri resmi politikalar da kanayan yaraya neşter olacağı yerde tuz-biber ekmiştir. Gerçekten ecdadımız Osmanlı ne yapmıştır ki bu kadar ağır suçlamalara (bilhassa son devirleri) muhatap kılınmıştır. Hakikaten buna layık mıdır? Diğer çalışmalara ışık tutması bakımından yukarıdaki sorulara cevap bulmaya çalıştık. Bilinmeyen ve az bildiğimiz Osmanlı'yı kaynakların ışığı altında ve çeşitli başlıklar halinde tarih terazisinde tarttık. Sevaplarının günahlarından daha ağır geldiğini gördük.