Şîa'nın Kurumsallaşma Serüveni

Abbâsî hilafetinin siyasi gücü zayıflarken tarih sahnesinde boy göstermeye başlayan Büveyhî hanedanı, İmâmiyye Şîası’nın kurumsallaşmasında ve kamusal görünürlük kazanmasında önemli bir rol oynamıştır. Büveyhîler bir yandan iktidarı yeniden şekillendirirken öte yandan mezhebî kimliğin siyasi, toplumsal ve ilmî boyutlarıyla gelişmesine de zemin hazırlamıştır. Bu kitap, Büveyhîler döneminde İmâmiyye Şîası’nın geçirdiği oldukça girift dönüşümü üç ana eksende inceliyor: Siyasi iktidar ile kurulan ilişkiler, Bayramlar ve kutsal mekânlar etrafında şekillenen toplumsal aidiyet, İmâmiyye âlimlerinin kelâmî ve fıkhî üretimleri. Ayrıca Abbâsî hilafetiyle gözetilen hassas dengeleri, Fâtımîler ve Hamdânîlerle yürütülen ilişkileri ve farklı ekollerle yaşanan teolojik tartışmaları bu dönüşümün tarihsel bağlamı içinde ele alıyor. “İranî Ara Dönem” içerisinde değerlendirilen Büveyhî tecrübesi, mezhebî kimlik ile siyasal meşruiyet arasındaki ilişkinin anlaşılmasına da ışık tutuyor. Çalışma bu tecrübenin sonraki yüzyıllara bıraktığı mirası izleyerek okuyucuyu günümüz İran’ının siyasi ve mezhebî yapısının tarihsel kökenleri üzerine düşünmeye sevk ediyor. Klasik İslam tarihçiliği ile mezhepler tarihinin yaklaşımlarını buluşturan bu eser; Büveyhîler dönemini iktidarın, inancın ve kimliğin birlikte şekillendiği çok katmanlı bir tarihsel süreç olarak okuyucuya sunuyor.