Şeyh Muhammed el-Hazin ve Hakkında Yazılmış Methiye ve Mersiyeler

Bu eser, Siirt’in önde gelen mutasavvıflarından biri olan Şeyh Muhammed el-Hazin el-Fersâfi’nin hayatını, ilmi ve tasavvufi kişiliğini ve ona duyulan derin sevginin şiirsel yansımalarını konu edinmektedir. Şeyh el-Hazin, sadece ilmi bir otorite değil, aynı zamanda gönüllerde yer etmiş bir irfan ve irşad önderi olarak Siirt halkı başta olmak üzere geniş bir coğrafyada manevi izler bırakmıştır. Eserde, Şeyh el-Hazin’in eğitim süreci, tasavvufi seyri ve hilâfetle görevlendirilme aşamaları ele alınmakta; özellikle Halidiyye tarikatına intisabı, Siirt’te kurmuş olduğu medrese aracılığıyla halk üzerindeki etkisi ile birlikte, Divanı’nda yer alan ilahi aşk, iman ve tasavvufi hakikat temalı şiirlerine dair bilgilere yer verilmektedir. Kitabın ana bölümünde ise onun hakkında kaleme alınmış 22 şiir (15 methiye, 6 mersiye, 1 türbe şiiri) yer almaktadır. Bu şiirlerde Şeyh el-Hazin; “kalplerin nur kaynağı”, “gönüllerin sığınağı”, “gavs-ı zaman”, “ilahi sırlarla yoğrulmuş mürşid”, “rahmet kapısı” ve “manevi güneş” gibi vasıflarla anılmakta; onun irfanı, edebi duruşu ve kerametleri yüceltilmektedir. Pek çok şairin Arapça, Kürtçe ve Farsça dillerinde yazdığı bu kasideler; Şeyh el-Hazin’in halk ve talebeleri nezdinde ne denli derin bir sevgiyle anıldığını göstermektedir. Bu eser, hem bir mürşidin ilim ve irfanla yoğrulmuş yaşamını hem de Siirt’in zengin şiir ve tasavvuf geleneğini yansıtan kıymetli bir eserdir. Anahtar kelimeler: Arap Dili; Kaside; Şeyh Muhammed el-Hazin; Siirt; Siirt’te Şiir Kültürü