Şikârî Tarihi (13-15. Yüzyıl)

Anadolu’nun geçmişi, bize anlatıldığı kadar tek çizgili midir? Şikârî’nin Karamannâme’si, Anadolu tarihine Osmanlı merkezli anlatıların dışından bakmamızı sağlayan sıra dışı bir tarihsel hafıza sunar. Bu hafızada Kürtler, tarihin periferisinde kalan aşiretler ya da başka ordulara eklemlenen yardımcı kuvvetler değildir. “Kürdistan askeri”, “Kürt beyleri” ve “Kürt dilâverleri” adıyla savaşan, ittifaklar kuran, şehirleri kuşatan ve Anadolu’daki iktidar mücadelelerinin seyrini değiştiren güçlü aktörlerdir. Sivas’ta adına hutbe okutan Kürt Hacı Bahadır’dan Konya ve Kayseri siyasetinin güçlü kumandanı İbn-i Kürd’e uzanan anlatı, bizi 13–15. yüzyıl Anadolu’sunun yerleşik tarihsel haritasını yeniden düşünmeye çağırıyor. Şikârî’nin kroniğinde Kürtlerle Türkmenler kimi zaman savaşır, kimi zaman ittifak kurar; siyasal aidiyetler ve güç dengeleri sürekli yeniden şekillenir. Sedat Ulugana, Kürtlerle ilgili pasajları Konya Yusuf Ağa Kütüphanesi’nde muhafaza edilen 1614 tarihli nüshayı esas alarak bir araya getiriyor. Böylece hâkim tarih yazımının unutturduğu aktörleri yeniden görünür kılarken, geçmişin nasıl siyasal bir hafızaya dönüştürüldüğünü de gözler önüne seriyor. Osmanlı Öncesi Anadolu’da Kürtler: Şikârî Tarihi, Kürtlerin Anadolu’nun kenarında değil, siyasal ve askerî mücadelelerin tam ortasında yer aldığı çok aktörlü bir Anadolu anlatısı sunuyor. Zira Şikârî yalnızca geçmişi anlatmıyor; geçmişin kimler adına susturulduğunu da gösteriyor.