Şişman Adamı Öldürür Müydünüz?

Kontrolden çıkmış bir tren, raylara bağlanmış beş kişiye doğru hızla ilerliyor. Tren durdurulmazsa kaçınılmaz olarak beş kişinin de ölümüne yol açacak. Siz ise bir üst geçitte durmuş, gözlerinizin önünde gelişen bu felaketi seyrediyorsunuz. Ancak tam yanınızda, hiç tanımadığınız şişman bir adam var: Eğer onu köprüden aşağı iterseniz rayların üzerine düşecek ve kendisi hayatını kaybetse de cüsseli bedeni treni durdurarak beş kişinin hayatını kurtaracak. Şişman adamı öldürür müydünüz? Soru kulağa tuhaf gelebilir. Fakat bu, ahlak felsefecilerinin neredeyse yarım asırdır kafasını kurcalayan, son zamanlarda ise nörobilimcileri, psikologları ve diğer düşünürleri meşgul etmeye başlayan bir bilmecenin varyasyonlarından sadece biri. Çok satan "Wittgenstein'ın Maşası" kitabının ortak yazarlarından olan David Edmonds, bu kitapta "tramvay problemi" olarak da adlandırılan bu etik ikilemle felsefecilerin neden ve nasıl mücadele ettiklerinin sürükleyici hikâyesini anlatıyor. Bu süreçte okuru, ahlak felsefesi tarihi boyunca eğlenceli ve bilgilendirici bir geziye çıkarıyor. Çoğu insan şişman adamı öldürmenin yanlış olduğunu düşünür. Ama neden? Ne de olsa bir can alarak beş canı kurtarabilirsiniz. Edmonds'ın gösterdiği gibi, bu soruyu cevaplamak ilk başta göründüğünden çok daha karmaşık ve önemli. Aslında buna verdiğimiz yanıt, doğru ve yanlışın ne olduğu hakkında bize çok şey söylüyor. “Ahlak felsefesinin ünlü bir düşünce deneyini açık ve anlaşılır biçimde ele alan bir kitap.” — The New York Times Book Review “Canlı, anlaşılır ve özlü bir anlatım... Deneyimli bir filozof olan David Edmonds, Şişman Adamı Öldürür müydünüz? adlı kitabında bu düşünce deneyinin hikâyesini zekice ve ustalıkla anlatıyor.” —The New York Times Book Review “İnsanların karmaşık etik ikilemlere nasıl yaklaştığını inceleyen, herkesin rahatlıkla okuyabileceği, mizahi bir çalışma... Genel okur kitlesi için kaleme alınan kitap, zor kararların ardında yatan karmaşıklığı başarıyla gözler önüne seriyor.” — Publishers Weekly