Sovyetler Birliğinde 45 Gün

Zekeriya Sertel’in 1950'lerin başında yaptığı geziyi kapsayan kitabı 1954 yılında Sofya’da Narodna Prosveta Devlet Neşriyatevi tarafından yayınlanmış. Biz de aslına sadık kalarak bu kitabı değerli varisi Atiye O’Brien’ın izniyle basarak tarihe ışık tutmak istedik. Bu vesileyle kendisine teşekkür ederiz. Başlangıç: Dünyanın dört köşesini dolaşmış bir gazeteciyim. Amerikan hükümetinin davetlisi olarak Amerika’nın her tarafında dolaşıp bütün müesseselerini yakından tetkik ettim. İngiliz hükümetinin daveti üzerine İngiltere’de muhtelif şehir, sanayi ve tersaneleri gezdim. Fransız hükümetinin misafiri olarak Fransa’nın birçok yerlerini gezip görmek imkânını buldum. Yeryüzünde görmediğim memleket, gezmediğim yer kalmamış gibi idi. Yalnız Sovyetler Birliğiyle Çini ziyaret edememiştim. Bu iki memleketi görüp yakından tanımak benim için bir ideal idi. Moskova Barış Komitesi bu idealin kısmen gerçekleşmesine yardım etti. Beni Dünya Barış Konseyi azası sıfatıyla Moskova’ya davet etti ve bana Sovyetler Birliğini ve Sovyet halklarını yakından tanımak imkânını verdi. Her şeyden evvel şunu belirtmek isterim ki Sovyetler Birliğindeki bu seyahatim tamamen serbest şartlar içinde cereyan etmiştir. Neyi görmek istediysem, onu gördüm. Kiminle konuşmak istediysem, onunla konuştum. Seyahat programım benim isteğime uyularak yapıldı. Köylü ile, işçi ile, muharrir ve artistle, kadın ve çocukla; sözün kısası Sovyetler Birliğinin her tabakasına mensup insanlarla görüşüp tanıştım. Fabrikaları, kolhozları, mektepleri, hastahaneleri, kültür merkezlerini, çocuk yuvalarını gezdim. Tiyatrolarına, balelerine, sinemalarına gittim. Ta Kazakistana kadar uzanarak, Sovyetler Birliği içinde 10 bin kilometrelik bir seyahat yaptım. Bilhassa Özbek ve Kazak halkları arasında geçirdiğim 15 gün seyahatimin en unutulmaz hatıraları ile doludur.