Türkiye Cumhuriyeti Anayasaları (1982-2017)

Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu tarihten 2026 yılına kadar geçen sürede Anayasa 4 kez değiştirilmiştir. İlk Anayasa, 1921’de çıkarılan Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’dur. İkincisi, Türkiye Cumhuriyeti ilan edildikten sonra 1924 yılında hazırlanan ilk kapsamlı Cumhuriyet Anayasası’dır. Üçüncü Anayasa ise 1960 yılında askeri darbe sonucu Demokrat Parti’nin iktidardan indirilmesiyle, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ülke yönetimini geçici olarak devraldığı dönemde yeniden yapılarak 1961 yılında yürürlüğe giren Anayasa’dır. Dördüncü Anayasa ise 1980 yılında yine hükûmete karsı yapılan bir darbe ile ülke yönetiminin Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kontrolüne geçmesinin ardından hazırlanan 1982 anayasasıdır. İlk üç Anayasa birinci kitap olarak yayımlanmıştır. 1982 Anayasası olarak yürürlüğe giren dördüncü Anayasa ise bu kitapta bulunmaktadır. Ancak bu Anayasa’da çok sayıda değişiklik yapılmış; özellikle 2017’de yapılan kapsamlı değişiklik referanduma sunulduğu ve yürürlükte olduğu için ayrı bir kitapta toplanmıştır. 1982 Anayasası üzerinde yapılan kapsamlı değişiklik nedeniyle, Anayasa’nın hem özgün hâli hem de yıllar içerisinde değişen maddeleri yer almaktadır. 1982 Anayasası’nın özgün maddelerinin hemen altında, güncelliği bozulmasın diye değiştirilerek yürürlükte olan maddelerle birlikte bu kitapta tek başına yazılmıştır. Bu nedenle maddelerin orijinal hâli siyah, yürürlükteki maddeler mavi renkli ve 2 cm içeriden başlayacak şekilde düzenlenmiştir.