Türkiye'den Kaçırılan Kültürel Miras Varlıkları

Kültür varlıklarının korunması veya kültürel miras kaçakçılığının önlenmesine yönelik çalışmaların, çevresel sürdürülebilirlik ve kültürel zenginlikle birlikte; kültür varlıklarının bulundukları bölgeye yapılacak turizm yatırımlarının da artmasına yol açabileceği ve bu yatırımların ilgili bölgelerin ekonomik refaha ulaşmasında belirleyici rol oynadığı düşünülmektedir. Ekonomik etkilerinin yanı sıra kültür varlıklarının korunmasıyla sürdürülebilirliği mümkün olan kültür turizminin, doğası gereği kültür varlıklarının korunması hususunu da dikkate alan bir turizm dalı olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda kültürel miras kaçakçılığının, olumsuz sosyokültürel etkileriyle birlikte, özellikle turizm endüstrisinde birçok sektörü etkileyen ekonomik etkilerinin de bulunduğunu ifade etmek yerinde olacaktır. Kültürel miras kaçakçılığı, sosyokültürel anlamda ait olduğu kültür ve ekonomik anlamda özellikle turizm endüstrisi için tehdit niteliği taşıyan suç eylemi olarak görülmektedir. Çeşitli kültürlerden toplumlara ev sahipliği yapmış Türkiye toprakları, kültürel miras varlıkları açısından oldukça zengin bir yapıya sahip ve bu konuda istismar edilmeye müsait konumdadır. Tüm bu düşünceler ışığında günümüz Türkiye topraklarından kaçırılmış kültürel miras varlıklarının bugünkü durumunun tespit edilmesi amacıyla yapılan bu çalışma; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından iadesi alınan ve iade sürecinde olan kültürel miras varlıklarının mevcut durumunun tespiti üzerine kurgulanmıştır. Birinci bölümde kültürel miras kavramına ve bu kavramın gelişimine değinilmiştir. İkinci bölümde ise kültürel miras kaçakçılığını önlemeyi amaçlayan kuruluşlara ve konuyla ilgili yasal mevzuata değinilmiştir. Araştırmanın son bölümünde, Türkiye’den kaçırılmış kültürel miras varlıklarından iadesi yapılanlar ve iade sürecinde olanların durum analizi yapılmıştır.